ადამიანი - ციტატები, გამონათქვამები
ადამიანი - ციტატები, გამონათქვამები ადამიანი, გამონათქვამები, ციტატები
განმარტება:
სიკვდილის ჟამს სული ტოვებს სხეულს.
1. თუ სრული ძალისხმევით და თავგამოდებით ისწრაფვის მიაღწიოს ღმრთიურ სრულყოფილებას, განსაკუთრებით ღმრთივსათნო, მართალი და მადლიანი ცხოვრებით.
2. თუ კეთილად იუნჯებს მისთვის ბოძებულ ნიჭს.
1. სამოთხიდან განდევნა,
2. საუკუნო ნეტარების დაკარგვა,
3. სიკვდილის მეუფება ანუ ხორცის უკვდავების დაკარგვა,
4. გულისხმისყოფის მოუძლურება ღმრთისა და ღმრთიური საქმეების წვდომისათვის,
5. ბოროტებისაკენ მიდრეკილება,
5. მრავალი სულიერი და ხორციელი გვემა.
განმარტება:
I. რამდენადაც ადამიანი შექმნილია ღმრთის ხატად და მსგავსად, თითოეული ადამიანის სული ისწრაფვის ღმრთისაკენ და კმაყოფილდება მხოლოდ მაშინ, როცა ჰპივებს სიმშვიდეს ღმერთში.
II. თუ ადამიანი ცდილობს თავისი შესაძლებლობის სიკეთის საქმნელად წარმართოს, მაშინ მიემსგავსება ღმერთს და ღმერთიც შეეწევა; მაგრამ თუ თავის ნიჭებს ბოროტისკენ წარმართავს, მაშინ ემსგავსება ეშმაკს.
III. თითოეული ადამიანი ცოდვისკენაა მიმართული და ეს მიდრეკილება უკვე ბავშვობაში იჩენს თავს: მათ თავისით, სწავლების გარესე შუძლიათ იცრუონ, იპარონ, მრისხანებდნენ, ახირებით დაიჟინონ, ტანჯონ ცხოველები და სხვა. ბოროტებისაკენ ასეთ მიდრეკილებას წმიდა მოციქული პავლე უწოდებს: "სჯულსა ცოდვისასა". ის ამბობს: "რამეთუ თანა-მნებავს მე სჯულსა თანა-მნებავს მე სჯულსა ღმრთისსა შინაგანითა მით კაცითა. და ვხედავ სხუასა სჯულსა ასოთა შინა ჩემთა, რომელ-იგი წინა-განეწყვების სჯულსა მას გონებისა ჩემისასა და წარმტყუენავს მე შჯულითა მით ცოდვისაითა, რომელ-იგი არს შინა ჩემთა" (რომ. 7,22-23).
IV. ცნობილია, რომ ბავშვები მემკვიდრეობით იღებენ მშობლებისგანროგორც ნიჭებს, ასევე ნაკლს, მანკიერებებსა და მიდრეკილებებს ზოგიერთი ცოდვისადმი. ამიტომ ცხადია, ჩვენი პირველმშობლების პირველქმნილ ცოდვას, მათ პირველ ამბოხს ღმერთის წინააღმდეგ როდენ ღრმა და საბედისწერო შედეგები ექნებოდა მათი შთამომავლობისათვის.
V.მხსენელის შესახებ აღთქმა ცოდვით დაცემისთანავე მიეცათ, როცა ღმერთმა ბრძანა, რომ მოვა ის, ვინც შემუსრავს გველის თავს, ანუ დაამარცხებს ეშმაკს, რომელმაც აცდუნა პირველი დედაკაცი-ევა (დაბ. 3,15). ეს აღთქმა ხელახლა მიეცა აბრაამ მამამთავარს, რომელსაც ეუწყა, რომ ერთ-ერთმა მისი შთამომავალთაგანი დედამიწის ყველა ხალხებბს მოუტანს სიხარულს და ხსნას (დაბ. 22,18). წმიდა პავლე მოციქული წერს, რომ ეს აღთქმა აღსრულდა ქრისტეში (გალ. 3,16-19). კაცობრიობისთვის მხსნელი აუცილებელი იყო იმიტომ, რომ ადამიანი ადვილად სცოდავს, მაგრამ ცოდვისგან თავის დახსნა მას თავად არ ძალუძს.
VI. ადამიანის ორივე შემადგენელი ნაწილი, ე.ი. სხეული და სული, სულიერი და ხორციელი თვისებებით არის ტალანტი, რომელიც ღმრთის ნებით ეძლევა თითოეულ ადამიანს. ჩვენი ვალია ვიზრუნოთ სხეულზე და სულზე, მაგრამ უპირატესობას ყოველთვის უნდა ვანიჭებდეთ სულს, რამეთუ ის უკვდავია. სნეულების ჟამს აუცილებელია მივმართოთ ექიმს და ვიმკურნალოთ, მაგრამ უწინერს გვქონდეს სასოება ღმრთისა. ჯანმრთელობის შესანარჩუნებლად აუცილებელია, აგრეთვე, სხეული სიწმიდის დაცვა და მისი წრთობა შრომით. სულიერ სიმრთელეს განვიმტკიცემბთ ღმრთივ სათნო ცხოვრებითა და ნებისყოფის აღზრდით, რათა ღმრთის შემწეობით შევსძლოთ ვისწავლოთ, თუ როგორ შევინარჩუნოთ გულის სიწმინდე და ჭეშმაეიტებისა და ღირსების სიყვარული, როგორ განვერიდოთ ცოდვას, აღვასრულოთ საღმრთო სჯული და ვქმნათ სიკეთე
სახიერმა ღმერთმა შექმნა ანგელოზები, მაგრამ მათგან ზოგიერთები ამპარტავნების გამო დემონებად იქცნენ. შემდეგ ღმერთმა ადამიანი შექმნა, რათა ანგელოზთა რიგი შეევსო, დემონებს კი დროებით გარკვეული თავისუფლება მიანიჭა, რათა ისინი თავიანთი ბოროტებით გვეწეოდნენ, „ჩავაბაროთ გამოცდები“ აქ, მიწაზე, და მარადიულ ცხოვრებაში გადავიდეთ. სანამ ადამიანი ცოცხალია, აქვს უფლება სულიერი გამოცდების ჩაბარებისა, მაგრამ გამოცდების ხელმეორედ ჩაბარება არ ხდება.
ამგვარად, ვიღვაწოთ, რათა სულიერი საფუძველი ჩავუყაროთ სამოთხეში გადასვლის საქმეს. ამინ.
რა არის კაცი, რომ იხსენებ? ან ძე ადამიანისა, რომ ყურადღებას აქცევ?
ბევრად არ დაგიმცირებია იგი ანგელოზებზე; დიდება და ღირსება დაადგი გვირგვინად.
გააბატონე იგი შენი ხელის ნამოქმედარზე; ყოველივე მას დაუმორჩილე.
ყველა პირუტყვი – წვრილფეხა და მსხვილფეხა, ასევე ნადირი ველისა;
ფრინველი ცისა და თევზი ზღვისა, და წყლის ბილიკებით რომ მოძრაობენ.
7-9
შემოქმედმა ადამიანი მთელ მიწიერ სამყაროზე აამაღლა, მიანიჭა გონება და თავისუფლება. განაშვენა თავისი ხატებით და ამით მისი განსაკუთრებული, მაღალი დანიშნულება გამოკვეთა. ადამიანის სულიერი თვალთახედვა ღმერთისა და სულიერი სამყაროსკენ არის მიმართული, სხეულებრივი კი ნივთიერ სამყაროს აღიქვამს.
ყოველი ადამიანი ერთადერთია, განუმეორებელია, თითოეული ადამიანი უკიდურესად ღირებულია ღმერთთან მიმართებაში, სხვა ადამიანებთან მიმართებაში. უღმერთოს ხანდახან ავიწყდება ადამიანი, როგორც ცალკეული პიროვნება და ფიქრობს მასზე, როგორც საზოგადოების ან კაცობრიობის ნაწილზე.
ღმერთმა შეჰქმნა ადამიანი ცოცხალ გონიერ არსებად, რომელიც აქ, ქვეყნიურ, წუთიერ ცხოვრებაში როგორღაც წარიმართება და შემდეგ სხვა ადგილას, ანუ ზეცად, მომავალ საუკუნო ცხოვრებად გადასახლდება; და შეჰქმნა იგი, – ჰოი, მიუწვდომელო საიდუმლოებავ! – აღჭურვილი ღმერთისაკენ მსწრაფველი ძალითა და უნარით, ანუ შეჰქმნა ისეთ არსებად, რომელსაც ძალუძს განღმრთობა ღვთაებრივი განათლებისა და შემოქმედ ღმერთთან ზიარების გზით, მაგრამ რომელიც არ გარდაიქმნება საღმრთო არსობრიობად.
ღმერთმა ადამიანი შეჰქმნა უბიწო, მართალი, სიკეთის მოყვარული, თავისუფალი ნების მქონე, მოკლებული ყოველგვარ საზრუნავსა და ურვა–მწუხარებას, შემკული ყოველგვარი სიკეთითა და სათნოებებით – შეჰქმნა თითქოსდა მეორე სამყარო, მცირე – დიდში, შეჰქმნა ანგელოზის მსგავსი, სხეულის მქონე – სულიერი და გონიერი არსება, როგორც ახალი ანგელოზი, რომელიც თაყვანს სცემს და განადიდებს შემოქმედ ღმერთს; შეჰქმნა იგი შეზავებული ორი ბუნებისაგან – სულისა და სხეულისაგან, მჭვრეტელად მთელი ხილული ქმნილებისა, შემმეცნებელად და მიმწვდომად გონიერი ქმნილების საიდუმლოებებისა, მეუფედ და მთავრად ყოველივე იმისა, რაც კი არსებობს და არის ამქვეყნად, მაგრამ შეჰქმნა, ამავე დროს, დაქვემდებარებულადაც მასზე მაღლა მდგომ ხელმწიფებაზე; შეჰქმნა როგორც ქვეყნიერიც და ზეციურიც ერთსა და იმავ დროს, შეჰქმნა დროებითიც და მარადიულიც, ხილულიც და გონებით მისაწვდომიც, როგორც საშუალო დიდებულსა და კნინს შორის, შეჰქმნა ერთდროულად სულის მქონედაც და სხეულის მქონედაც, – სულისა მადლის მიერ, სხეულისა კი – მის მოსაზღუდად ამპარტავნებისაგან, ანუ სულის მქონედ იმისთვის, რომ ადამიანი უცვალებელი დარჩენილიყო და მარადის თავისი კეთილისმყოფელი უფალი ღმერთი განედიდებინა, სხეულის მქონედ კი – იმისთვის, რომ ვნებულიყო, ეტანჯა და ამის ძალით მარადის ხსომებოდა თავისი თავი და დანიშნულება – თუ ვინ არის, რას წარმოადგენს და რისთვის შეიქმნა.
ღმერთმა ადამიანი ბუნებით უცოდველი და ნებით თავისუფალი შეჰქმნა. უცოდველიო, რომ ვამბობთ, იმას კი არ ვგულისხმობთ, რომ თითქოს, იგი მიდრეკილიც არ იყო ცოდვისაკენ და სრულიად განშორებოდა მას, – არა, არამედ ამით ჩვენ ვამტკიცებთ, რომ შეცოდების შესაძლებლობა თვით ადამიანის ბუნებაში როდი მდგომარეობდა, – იგი თავისუფალ ნებაზე იყო დამოკიდებული და ამ ნებიდან გამომდინარეობდა, ხოლო უცოდველი მხოლოდ ერთი ღმერთია. ეს იმას ნიშნავს, რომ ღვთაებრივი მადლის შეწევნით ადამიანს შეეძლო, თუკი ამას ნამდვილად ისურვებდა, მარადის სიკეთეში ჰგიებულიყო და სათნოებაში წარმატებულად ეცხოვრა, თუმცა, იმავდროულად, თავისუფალი ნებელობის ძალით, ასევე შეეძლო განშორებოდა სიკეთეს და ბოროტებას მიმთხვეოდა, რამეთუ სათნოებად ვერ მიიჩნევა ის, რაც გარედან იძულებით კეთდება.
სახიერმა ღმერთმა ანგელოზები შექმნა, თუმცა მათი ნაწილი ამპარტავნებისაგან დაეცა და ეშმაკად გადაიქცა. ღმერთმა შექმნა სრულყოფილი ქმნილება – ადამიანი – რათა მას ანგელოზთა დაცემული დასი შეეცვალა. ამიტომ ეშმაკს განსაკუთრებით შურს ადამიანის – ღვთის ქმნილებისა.
როგორადაც ადამიანი ორი – სულიერი და ნივთიერი – ბუნების მქონე, ამგვარადვე მთელი ქმნილი სამყაროც ორგვარია: ხილული და არახილული. ადამიანის თითოეულ ამ ბუნებაში ცალ–ცალკე აღესრულება ესა თუ ის ქმედებანი, რაც იმაზეა დამოკიდებული, ვის რა სურს და ვინ რისთვის ირჯება. ამგვარსავე მსგავსებას ვხედავ ცხადსა და სიზმრისეულ ჩვენებებს შორის. რაც აწუხებს ადამიანის სულს და რაც გონებაში აქვს, სწორედ ის ეზმანება მას ძილში... ასე, რომ ვინც მუდამ საღმრთოზე ფიქრობს და ზეციურს ესწრაფვის, იმას ხილვებსა და ჩვენებებშიც საღმრთო და ზეციური ევლინება.