მრწამსი - ციტატები, გამონათქვამები

იკითხება ასე: ,,და ცხოვრებისა მერმისა მის საუკუნისა. ამინ”.

ვაღიარებთ, რომ მოველით მარადიულ სიცოცხლეს.

იქნება იმდენად ნეტარი, რომ მიწიერი ცხოვრების მაგალითებით მას ვერც კი წარმოვიდგენთ (Iკორ.2,9).

ეს ნეტარება მდგომარეობს ნათელსა და დიდებაში ღმერთთან შეერთებაში (მთ.13,43; Iკორ.13,12; 15,28).

სხეულიც მიიღებს მონაწილეობას სულის ნეტარებაში; ის განბრწყინდება ღმრთის ნათელით, მსგავსად იმისა, ვითარცა განდიდდა უფალ იესო ქრისტეს სხეული თაბაროს მთაზე მისი ფერისცვალების ჟამს (ფპ.3,21).

ყველა მართალი ერთნაირად ვერ ინეტარებს. მათი ნეტარება განსხვავებული იქნება იმის მიხედვით, თუ ამქვეყნად ვინ როგორ იღვაწა რწმენით, სიყვარულით და კეთილი საქმეებით.

მათ სამარადისო ტანჯვა ელით.

სამარადისო ტანჯვა უმთავრესად მდგომარეობს:
1.ღმრთის სიყვარულისაგან სამარადისო განშორებაში (მთ.25,41);
2.მუდმივ ტანჯვასა და სინდისის ქენჯვნაში, რომელიც დაღრღნის განდევნილთ, ვითარცა მატლი დაუძინებელი და დაწვავს ვითარცა ცეცხლი ჩაუქრობელი (მკ.8,43-44);
3.მარადიულ განრისხებაში ღმერთსა და საკუთარ თავზე, რამეთუ უფალმა იესო ქრისტემ ბრძანა: განდევნილთ ელის ,,ტირილი და ღრეჭნაი კბილთა” (მთ.13,42).

იმიტომ, რომ არა ღმერთს სურდა მათი წარწყმედა, არამედ თვითონ წარიწყმიდეს თავი , ,,რამეთუ სიყუარული იგი ჭეშმარიტებისა არა შეიწყნარეს, რაითამცა ცხონდეს იგინი” (IIთეს.2,10).

ვაღიარებთ, რომ მტკიცედ გვწამს ყოველივე, რაც სარწმუნოების სიმბოლოშია გადმოცემული.
განმარტება:
I.უფალმა იესო ქრისტემ, როდესაც უკანასკნელი სამსჯავროს შესახებ საუბრობდა, ბრძანა: ,,მაშინ მართალნი გამობრწყინდნენ, ვითარცა მზე, სასუფეველსა მამისა მათისასა” (მთ.13,43).
II.პავლე მოციქული ამბობს, რომ ჩვენი მიწიერი ცხოვრების ჟამს ვხედავთ და შევიცნობთ საღმრთო საქმეებს და უფალს ,,ვითარცა სარკითა და სახითა, ხოლო მაშინ პირისპირ” (I.კორ.13,12).
III.იგივე მოციქული ამბობს, რომ მიცვალებულთა მკვდრეთით აღდგომის შემდეგ ღმერთი იქნება ,,ყოვლად ყოველსა შინა”, ე.ი. მათში ვინც ნეტარებაში იქნება (Iკორ.15,28).
IV.მარადიული ნეტარების შესახებ პავლე მოციქულმა ესაია წინასწარმეტყველის სიტყვებით თქვა, რომ ესაა, ,,რომელი თუალმან არა იხილა, და ყურსა არა ესმა. და გულსა კაცისასა არა მოუხდა, რომელი განუმზადა ღმერთმა მოყუარეთა თვისთა” (Iკორ.2,9).
V.როდესაც საუბრობს მარადიულ ცხოვრებაში მართალთა ნეტარებისა და დიდების ხარისხზე, პავლე მოციქულს შედარებისთვის მოჰყავს მნათობები, რომლებიც განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან დიდებით და აქვე დასძენს, რომ ასევე იქნება მიცვალებულთა მკვდრეთით აღდგომის ჟამსაც (Iკორ.15,41)-42 .
VI.არ არის მართებული იმათი შეხედულება, ვინც იზრახავს, რომ ადამიანის სული სიკვდილის შემდეგ სხვა ადამიანის სხეულში შედის, და ეს იქმადე გრძელდება, ვიდრე სული სრულიად განიწმინდება და მიაღწევს სრულყოფილებას, რათა დაიმკვიდროს ცხონება. ვინც ამ შეხედულებას იზიარებს, ამბობენ, რომ თითქოს ღმრთის სიყვარულს არ ძალუძს დაუშვას ვინმეს განგდება საუკუნოდ. ღმრთის სიყვარული მართლად უსაზღვროა, მაგრამ იგი ყველას აძლევს საშუალებას თავისუფლად განსაზღვროს თავისი საქციელი. ვინც უარყოფს ჭეშმარიტებას და განძვინდება ბოროტებაში, თვიტნ წარიწყმედს თავს. ღმრთის სიყვარული არა ჰგავს წყლით გაჟღენთილ ღრუბელს, ის დავანებულია მტკიცე განჩინებაზე, რომელთა მიხედვითაც განირჩევა სიკეთე ბოროტებისგან. შაბოლოო განაჩენი გამოაქვს უფალ იესო ქრისტეს, რომელიც თუმცა აღსავსეა სიყვარულით, - ბრძანებს: ,,და წირვიდენ ესენი სატანჯველსა საუკუნესა, ხოლო მართალნი – ცხოვრებასა საუკუნესა” (მთ.25,46).

იკითხება ასე: ,,მოველი აღდგომასა მკვდრეთით”.

ვაღიარებთ, რომ ღმერთი უკანასკნელ დღეს აღადგენს ჩვენს სხეულს, თუნდაც იგი გახრწნილი იყოს ან სრულიად გამქრალი, და რომ აღდგომის შემდეგ ის განდიდებული და უკვდავი იქნება (ინ.5,28-29; ინ.6,44; Iკორ.15,44-45).
განმარტება:
I.უფალმა იესო ქრისტემ ბაძანა, რომ დადგება ჟამი, ,,რომელსა ყოველნი, რომელნი ისხნენ საფლავებსა, ისმინონ ხმისა მისისაი. Dა გამოვიდოდიან კეთილ-მოქმედნი აღდგომასა ცხოვრებისასა, ხოლო ბოროტის მოქმედნი აღდგომასა სასჯელისასა და აღვადგინო იგი უკანაისკნელსა მას დღესა” (ინ.5,28-29; 6,44).
II.პავლე მოციქული ამბობს, რომ ,,ეგრეცა აღდგომაი მკვდართაი: დათესვის ხრწნილებით, აღდგების უხრწნელებით; დაეთესვის გინებით და აღდგების დიდებით; დაეთესვის უძლურებით, აღდგების ძლიერებით; დაეთესვის ხორცი მშვინვიერი, აღდგების ხორცი სულიერი” (Iკორ.15,42-44).
III.პეტრე მოციქული ამბობს, რომ ,,აწ ცანი და ქუეყანა მითვე სიტყვითა დაუნჯებულ არიან, ცეცხლისა დამარხულნი დღედ სასჯელისა და წარწყმედისა უღმრთოთა კაცთაისა” (IIპეტ.3,7).
IV.პავლე მოციქული ამბობს, რომ ,,ჩუენი მოქალაქეობა ცათა შინა არს, ვინაიცა მაცხოვარსა მოველით, უფალსა იესუ ქრისტესა, რომელმან გადაცვალნეს ხორცნი ესე სიმდაბლისა ჩუენისანი, რაითა იყვნენ იგინი თანახატ ხორცთა მათ დიდებისა მისისათა შეწევნისაებრ ძლიერებისა მისისა, დამორჩილებად მისა ყოველი” (ფპ.3,20-21).
V.მორწმუნე ქრისტიანი არ შეიძლება ეჭვობდეს აღდგომის შესაძლებლობას, რამეთუ ვითარცა მიწის მტვერისაგან შექმნა ღმერთმა ადამიანის სხეული, ძალუძს აღადგინოს იგი კვლავაც მიწის მტვერისაგან; არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ ღმერთი ყოვლისშემძლეა.
VI.იშვიათად, რომ ვინმე წავიდეს მიწიერი ცხოვრებიდან ისეთი სრულყოფილი და წმიდა რომ, ღმრთის მოწყალება არ სჭირდებოდეს. ღამდენადაც ის ქრისტიანები, რომლებიც ჯერ კიდევ ცოცხალნი არიან და ისინიც, ვინც უკვე მარადისობაში გადავიდნენ, ეკლესიის წევრები არიან და შეერთებულნი რწმენითა და სიყვარულით, გვმართებს შევთხოვოთ ღმერთს წყალობა მიცვალებულთათვის.

საყოველთაო მკვდრეთით აღდგომა დადგება ხილული სამყაროს დასასრულის შემდეგ, უფალ იესო ქრისტეს მეორედ მოსვლის ჟამს (IIპეტ.3,4,7,10).

აღსდგება ყოველი ადამიანი, რამდენადაც უფალმა იესო ქრისტემ ბრძანა, რომ ,,მოვალს ჟამი, რომელსა ყოველნი რომელნი ისხნენ საფლავებსა, ისმინონ ხმისა მისისა და გამოვიდოდიან კეთილის-მოქმედნი აღდგომისა ცხორებისასა, ხოლო ბოროტის-მოქმედნი აღდგომისა სასჯელისასა” (ინ.5,28-29).

საყოველთაო აღდგომამდე მართალთა სულები ნათელში, სიმშვიდეში და მარადიული ნეტარების მოლოდინში არიან, ცოდვილთა სულები კი – წყვდიადში, შფოთვასა და სამარადისო ტანჯვის მოლოდინში.

შეერთებულია, როგორც ეს ჩანს პავლე მოციქულის სიტყვებიდან, რომელმაც თქვა, რომ სურს ამ ქვეყნიდან გასვლა და ქრისტესთან ყოფნა (ფპ.1,23).

ეს მოხდება უკანასკნელ სამსჯავროზე, რაც ჩანს პავლე მოციქულის სიტყვებიდან, რომ ,,ამიერითგან მიმელის მე სიმართლისა იგი გვირგვინი, რომელი მომცეს მე უფალმან მას დღესა შინა, მართალმან მან მსაჯულმან” (IIტიმ.4,8).

იგულისხმება საყოველთაო სამსჯავრო, რადგანაც ეს სიტყვა მან წარმოსტქვა უფალ იესო ქრისტეს მეორედ მოსვლასთან დაკავშირებით (IIტიმ.4,1).

არ ცნობს, რამეთუ მასზე მცირეოდენი მინიშნებაც კი არ არის არც საღმრთო გამოცხადებაში, არც წმიდა წერილსა და ზეპირ გადმოცემებში.

უნდა გვახსოვდეს, რომ მათთვის აღვლენილი ლოცვების შედეგად მათი მდგომარეობა შემსუბუქდება, განსაკუთრებით თუე ს ლოცვები შეერთებულია უსისხლო მსხვერპლშეწირვასთან.

ზეპირი გადმოცემების საფუძველზე, რომელიც გამჟღავნდა ძველ აღთქმაში, რამეთუ იუდა მაკაბელმა გარდაცვლილ მეომართა სულებისთვის ღმერთს მსხვერპლი შესწირა.

ლოცულობდნენ, რაზედაც მოწმობს საღმრთო ლიტურღია, განსაკუთრებით წმიდა იაკობ მოციქულის მიერ დაწერილი უძველესი ტექსტი.

აღევლინება გარდაცვალებიდან მეორმოცე დღეს, აგრეთვე წლისთავზე.
განმარტება:
თუ საღმრთო ლიტურღია მხოლოდ მიცვალებულთათვის აღევლინება, მას მიცვალებულთა მოსახსენებელი ლიტურღია ეწოდება. მარლთმადიდებელი ეკლესია აღავლენს ასევე განსაკუთრებულ ღმრთისმსახურებას მიცვალებულთათვის, რომელსაც პანაშვიდი ეწოდება და რომელიც არ არის დაკავშირებული ლიტურღიასთან. ასევე მოსახსენებელ ღმრთისმსახურებად ითვლება მიცვალებულთათვის წესის აგება.

იკითხება ასე: ,,(მრწამს) ერთი წმიდა კათოლიკე და სამოციქულო ეკლესია".

ვაღიარებთ, რომ უფალმა იესო ქრისტემ ეკლესია დააარსა ადამიანთა განსანათლებლად და სახსნელად.

ეკლესია არის ღმერთისგან დადგენილი ადამიანთა საზოგადოება:
1. რომელთაც სწამღ, რომ უფალი იესო ქრისტე არის მხოლოდშობილი ძე ღმრთისა, რომელმაც კაცობრიობის ადამიანური სხეული და სული შეიმოსა;
2. აღიარებენ უფალ იესო ქრისტეს საკუთარ და საზოგადო თავად;
3. უფალ იესო ქრისტესთან ერთად თანაზიარნი არიან სარწმუნოების, სასოების, სიყვარულის და წმიდა საიდუმლოებათა;
4. აღიარებენ საეკლესიო განჩინებას, რომელიც უფალ იესო ქრისტეს მიერ დადგენილი და დაცულია კანონიერად დადგენილ ეპისკოპოსტა მიერ.

სიტყვა ,,ეკლესია" წარმოსდგება ბერძნული სიტყვა ,,კირიაკე"-დან და ნიშნავს საღმრთო საზოგადოებას, ე.ი. უფლისა და ღმერთის იესო ქრისტეს საზოგადოებას.

ეკლესიის წევრები იწოდებიან ქრისტიანებად.

სიტყვა ,,ქრისტიანი" წარმოსდგება სიტყვა ,,ქრისტე" - სგან და ნიშნავს ქრისტეს მოწაფეს ანუ მიმდევარს.

წოდება ,,ქრისტიანი" აღმოცენდა ჯერ კიდევ წმიდა მოციქულთა ხანიდან, კერძოდ კი ქალაქ ანტიოქიაში, სადაც უფალ იესო ქრისტეს მორწმუნეებმა პირველად უწოდეს თავიანთ თავს ქრისტიანები" (საქ.11,26).

მიწიერ ეკლესიას მიეკუთნებიან ის ქრისტიანნი, ვინც მიწაზე ცხოვრობს, ხოლო ზეციურ ეკლესიას-ანგელოზები და ის ქრისტიანნი, რომელნიც მიიცვალნენ ღმრთის მადლით.

არსებობს იმდენად, რამდენადაც მათ ერთი თავი ჰყავთ - უფალი იესო ქრისტე.

კავშირი აღესრულება ურთიერთ სიყვარულით, ურთიერთ ლოცვითა და ვედრებით.

ლოცვით კავშირს ვუწოდებთ ,,წმინდანთა კავშირს".

მართლმადიდებელ ქრისტიანად ითვლება ის, ვინც კანონის მიხედვით იქნა მონათლული და სწორად სწამს ის, რაც ღმერთმა გამოგვიცხადა, და როგორც ეს არის გადმოცემული წმიდა გადმოცემებსა და წმიდა წერილში.

ეკლესიის ამოცანაა:
1. უვნებლად დაიმარხოს ძველი ქრისტიანული გარდმოცემა,
2. სწორად განმარტოს წმიდა წერილი და უქადაგოს ყველა ხალხებს,
3. ღმრთის სიტყვის ქადაგებით, ღმრთის მსახურებით, წმიდა საიდუმლოებების აღსრულებით და ქრისტიანული წესრიგით ადამიანთა წარმართვა სულიერი სრულყოფილებისა და წმიდა ცხოვრებისაკენ.

უწოდებს ქრისტეს სხეულს, ეკლესიის ცალკეულ წევრებს კი ქრისტეს სხეულის ნაწილებს (ეფ.1,22-23; Iკორ.12,27).

ნიშნავს:
1. მისდამი კუთვნილებას,
2. მისდამი მოკრძალებულ პატივისცემას,
3. ხელმძღვანელობას მისი განწესებით, იმის ურყევი რწმენით, რომ უფალი ჩვენი იესო ქრისტე მასთან მუდმივ ერთობაშია, ვითარცა თავი მისი.

იკითხება ასე: ,,და სული წმიდა უფალი და ცხოველისმყოფელი, რომელი მამისაგან გამოვალს, მამასა თანა და სულიდა თანა თაყვანის იცემების და იდიდების, რომელი იტყოდა წინასწარმეტყველთა მიერ".

სული წმიდა არის ღმერთის მესამე სახე.

არა არ არის სწორი, რამდმენადაც უფალი იესო ქრისტე და მოციქულები სული წმიდაზე საუბრობდნენ, ვითარცა მოქმედ ღმერთზე.

უწოდებს ნუგეშინისმცემელს, რომელიც ყოველივეს ასწავლის მოციქულებს; ასე კი მხოლოდ მოქმედ პირზე შეიძლება ითქვას (ინ.14,26).

ეს ჩანს პავლე მოციქულის სიტყვებიდან, რომელმაც მელიტონში შეკრებილ ეპისკოპოსებს უთხრა: ,,ეკრძალენით უკუე თავთა თქუენთა და ყოველსავე სამწყსოსა, რომელსა-ეგე თქუენ სულმან წმინდამან დაგადგინნა მოღუაწედ და მწყსად ეკლესიასა უფლისა ღმრთისასა" (საქ.20,28). მწყემსებად დადგინება (ეპისკოპოსებად) კი მხოლოდ ცოცხალ პირს შეუძლია.

ვუწოდებთ, რათა დავამოწმოთ, რომ ის ჭეშმარიტი ღმერთია.

ვუწოდებთ, რამეთუ ის შეეწევა ადამიანებს სულიერ ცხოვრებაში (ფს.104,30; რომ.8,26; Iკორ.12,3,7-11).

ვაღიარებთ, რომ სული წმიდა გამოვალს მამა ღმერთისაგან საუკუნეთა დასაბამიდან.

ვიცით უფალ იესო ქრისტეს სიტყვებიდან, რომელმაც ბრძანა: ,,რაჟამს მოვიდეს ნუგეშინის-მცემელი იგი, რომელი მე მოვავლინო თქუენდა მამისა ჩემისა მიერ, სული ჭშმარიტებისაი, რომელი მამისაგან გამოვალს, მან წამოს ჩემთვის" (ინ.15,26).

ვაღიარებთ, რომ სული წმიდა თანასწორია მამა ღმერთისა სა ძისა და რომ მას ეკუთვნის ისეთივე პატივი და დიდება, როგორიც ღმერთის პირველ და მეორე პირებს.

ვაღიერებთ, რომ სული წმიდა ძველი აღთქმის წინასწარმეტყველთ შთააგონებდა, რაც უნდა ექადაგათ და რომ ძველი აღთქმის წინასწარმეტყველთა სიტყვები ღმრთის გამოცხადებას შეიცავს (Iპეტ.1,21).

სული წმიდა მოციქულებზე გარდამოვიდა უფალ იესო ქრისტეს მკვდრეთით აღდგომიდან მეორმოცდამეათე დღეს, ე.ი. წმიდა მეერგასე დღეს (საქ.2,1-4).

წმიდა ერგასი მოდის კვირა დღეს.
განმარტება:
I. წმიდა მოციქულეთა საქმეებში (5,3-4) ნაამბობია, რომ პეტრე მოციქულმა უსაყვედურა ანანიას: ,,ანანია, რაისათვის აღავსო გული შენი ეშმაკმან ცრუებად სულისა წმიდისა? . . არა ეცრუვე, შენ კაცთა, არამედ ღმერთსა".
II. 103-ე ფსალმუნის, 30-ე მუხლში ნათქვამია: ,,გამოავლინე სული შენი. ,,და განაახლო პირი ქუეყანისა". - პავლე მოციქული წერს: ,,სულიცა იგი თანა შეეწევის უძლურებათა ჩუენთა" (რომ.8,26), შემდგომ, რომ ,,არავის ზელ-ეწიფების თქუმად უფალი იესუ, გარნა სულითა წმიდითა" (Iკორ.12,3) და რომ ,,თვითოეულსა ჩუენსა მიცემულ არს გამოცხადებაი იგი უფლისაი უმჯობესისათვის. რომელსამე სულისა მისგან მიცემულ არს სიტყუაი სიბრძნისაი, ხოლო სხუასა სიტყუაი მეცნიერებისაი მითვე სულითა, და სხუასა სარწმუნოებაი მისვე სულისაგან, რომელსამე მადლი კურნებათა მისგანვე სულისამ, რომელსამე შეწევნანი ძალთანი, რომელსამე წინასწარმეტყველებაი, რომელსამე განკითხვაი სულთაი, და სხუასა თესლად-თესლადი ენათაი, და სხუასა თარგმანებაი ენატაო. ხოლო ამას ყოველსა შეეწევის ერთი და იგივე სული, განუყოფს თვითოეულად კაცად-კაცადსა, ვითარცა ჰნებავს" (Iკორ.12,7-11).
III. არავის აქვს უფლება უფალ იესო ქრისტეს სიტვებს დაუმატოს ან მოაკლოს რაიმე. მეორე საეკლესიო კრებამ გულისხმიერად იმსჯელა სულიწმიდის შესახებ და ყურადიღო სულიწმიდის შესახებ წმიდა ზეპირი გარდმოცემისა და ბიბლიის გამონათქვამები; დაეთანხმა სწავლება , რომ სული წმიდა გამოდის მამისაგან (და არა ძისაგან). მესამე საეკლესიო კრებამ აკრძალა სარწმუნოების სიმბოლოს შეცვლა ან მასზე რაიმეს დამატება. მიუხედავად ამისა ქრისტიანული აღმსარებლობის დიდ ნაწილში შეტანილი იქნა დამატება, რომ სული წმიდა ძისაგანაც გამოდის. მართლმადიდებელი ეკლესია უფალ იესო ქრისტეს სიტყვას ეყრდნობა.
IV. პავლე და პეტრე მციქულები წერენ, რომ ,,კეთილად იტყოდა სული წმიდა ესაიას მიერ წინასწარმეტყველისა მამათა თქუენთა მიმართ" (საქ.28,25), და რომ ,,არა ნებითა კაცთაითა მოსადამე-იწია წინასწარმეტყველაბაი, არამედ წუვი თა სულისა წმიდისაითა იტყოდეს წმიდანი ღმრთისა კაცნი" (IIპეტ.1,21).
V.სული წმიდა გვეზრახებოდა , აგრეთვე, მოციქულთა პირით. თუმცა სარწმუნოების სარწმუნოების სამწევრში არ იხსენიებიან მოციქულები, მაგრამ არც ერთი ქრისტიანი არ შეორგულდება, რომ მოციქულები შემდგომში მათზე გარდმოსული სული წმიდით აღძრულნი საუბრობდნენ და მოქმედებდნენ.

შეეწევა იმით, რომ მათზე ღმრთის წყალობას გარდმოავლენს.

იკითხება ასე: ,,და ამაღლდა ზეცად და მჯდომარე არს მარჯვენით მამისა".

ამაღლდა მკვდრეთით აღდგომიდან მეორმოცე დღეს (მკ.16,19; ლკ.24,51; საქ.1,2).

უფალი იესო ქრისტე ზეცად ამაღლდა არა ღმრთიური ბუნებით, რამეთუ ვითარცა ღმერთი ის მარად ჰგიებდა და ჰგიებს ამ ჟამადაც ცათა შინა, არამედ თვისი ადამიანური ხორცით.

უფალ იესო ქრისტეს ზეცად ამაღლება ჩვენთვის უაღრესად მნიშვნელოვანია, რამეთუ
1. ეს არის მისი განდიდების სრული გამოხატულება და ჩვენი ხსნის საქმეთა დაგვირგვინება,
2. თვისი ამაღლებით უფალმა იესო ქრისტემ განგვიღო ბჭენი ზეცისანი, რათა იმ დიდების თანაზიარნი ვყოფილიყავით, რომელიც მან მოიპოვა ადამიანებისთვის.

სიტყვები გვმართებს გულისხმავყოთ მოსწავებითა და სულიერად: ეს ნიშნავს, რომ ზეცად ამაღლებული უფალი იესო ქრისტე უფლობს ქვეყნიერებასა ზედა, აქვს თანაბარი ძლიერება და დიდება მამისა და სულისა წმიდისა თანა.
განმარტება:
I. ,,ესე ვითარი გვივის ჩუენ მღვდელ-მოძღუარი, რომელი დაჯდა მარჯვენით საყდართა დიდებისათა ზეცათა შინა" (ებ.8,1).
II. ,,რომელი გარდამოხდა, იგივე არს, რომელი ამაღლდა ზედა ყოველთა ცათა, რაითა აღავსნეს ყოველნი" (ეფ.4,10).

იკითხება ასე: ,,და კვალად მომავალ არს დიდებით განსჯად ცხოველთა და მკვდართა, რომლისა სუფევისა არა არს დასასრულ".

მოვა უკანასკნელ დღეს, ე.ი. ქვეყნიერების აღსასრულს (მთ.25-30).

მოვა დიდებითა თვისითა, ვითარცა ზეციური მეუფე, ანგელოზებით გარემოცული.

იქნება სამართლიანი და საყოველთაო, ამასთანავე სიკეთის მქნელთათვის - სასიხარულო, ცოდვილთათვის - მრისხანე.

განსჯის ყოველ ადამიანს უკლებლივ (მთ.25,32).

განსჯის საგანი იქნება:
1. თითოეული ადამიანის ყოველი ნამოქმედარი, კარგიც და ავიც, რომელიც ჩაუდენია მას მიწიერი ცხოვრების განმავლობაში (მთ.16,27);
2. ყოველი ჩვენი სიტყვა, ფარული ზრახვები და სურვილები (მთ.12,37; მთ.12,36; Iკორ.4,5).

განსჯის,
1. რათა მთელს კაცობრიობას აჩვენოს მის მიერ ძლევა თვისი ბოროტისა და თვის ღმრთიური ძლიერება და დიდება;
2. რათა თითოეულ ადამიანს მიაგოს საქმეთა მათთაებრ, იმის მიხედვით, თუ როგორ გამოიყენა მან თვისი მიწიერი სიცოცხლის ჟამი და სხვა ყოველივე, რაც უფალ ღმერთისგან მიიღო.

მართალნი სრული თანაზიარნი შეიქმნებიან სამარადისო ნეტარებისა და დიდებისა, ხოლო ცოდვილნი საუკუნოდ იქმნებიან უფალ ღმერთისგან განდევნილნი (მთ.25,46).

არ ვუწყით, რადგანაც უფალმა იესო ქრისტემ არ გაგვიმხილა; ამიტომ ჩვენ გვმართებს ისე ვიცხოვროთ, რომ მუდამ მზად ვიყოთ უფლის სამსჯავროზე წარსადგომად (მთ.24,36; 25,13).

ეს ნიშნავს, რომ ხელმწიფება და დიდება უფალ იესო ქრისტესი სამარადისოდ გაგრძელდება (Iტიმ.6,15-16; გამოცხ.17,14).

განსჯის, კერძოდ სიკვდილისთანავე, თითოეულს ცალ-ცალკე და პირად-პირადად (ლკ.16,19-31).

სიკვდილის შემდეგ ადამიანის სხეული გაიხსწნება, სული კი ღმრთის სამსჯავროზე წარსდგება.

სრულ ჯილდოს ან სრულ სასჯელს ადამიანები მეყვსეულად, კერძო სამსჯავროს შემდეგ არ მიიღებენ, არამედ უკანასკნელი სამსჯავროს შემდეგ, რამეთუ ჯილდოს თანაზიარიც და სასჯელისაც სამართლიანობის მიხედვით, სულიც უნდა იყოს და ხორციც, ეს კი მოხდება საყოველთაო აღდგომის შემდგომ.
განმარტება:
I. მეორედ მოსვლის შესახებ უფალმა იესო ქრისტემ ბრძანა: ,,რაჟამს მოვიდეს ძე კაცისა დიდებითა თვისითა და ყოველნი ანგელოზნი მისნი მის თანა, მაშინ დაჯდეს სატდართა დიდებისა თვისისათა" (მთ.25,31).
II. ასევე ბრძანებდა უკანასკნელი სამსჯავროს შესახებ უფალი იესო ქრისტე და მისი სიტყვები ზედმიწევნითაა ჩაწერილი მათეს სახარებაში (25,31-46). ამასთან, შეგვახსენებდა, რომ სამართლიანი გადაწყვეტილებით მართალნი საუკუნო ცხოვრებას დაიმკვიდრებენ, ხოლო ცოდვილნი საუკუნო სატანჯველს.
III. პავლე მოციქული წერს ,,რამეთუ ჩვენ ყოვლნი განცხადებად ვართ წინაშე საყდართა ქრისტესთა, რაითა მიიღოს კაცად-კაცადმან ხორცთა ამათგან, რა ცა-იგი ქმნა გინა თუ კეთილი, გინა თუ ბოროტი" (IIკორ.5,10). შემდეგ პავლე მოციქული ამბობს, რომ უფალმა იესო ქრისტემ მეორედ მოსვლით: ,,განანათლოს დაფარული იგი ბნელისა" (Iკორ.4,5).
IV. პირველად უფალი იესო ქრისტე ქვეყნად მოვიდა, ვითარცა უპოვარი ყრმა; მეორედ იგი მოვა დიდებითა თვისითა.
V. თუმცა უფალმა იესო ქრისტემ არ გამოგვიცხადა სამყაროს აღსასრულის ჟამი, მაგრამ მიგვითითა, რომ ამ აღსასრულს წინ უსწრებს: ადამიანთა შორის რწმენისა და სიყვარულის მოკლება, ცოდვისა და საცთურის გამრავლება, აგრეთვე გამოჩენა ადამიანისა, რომელიც თავს ქრისტედ გამოაცხადებს, სინამდვილეში კი ის იქნება ქრისტეს მტერი ანუ ანტიქრისტე (ქრისტეს წინააღმდგომი), რისთვისაც მს მიეზღვება და განადგურდება უფალ იესო ქრისტეს მეორედ მოსვლით (IIთეს.2,3-8). სამყაროს აღსასრული არ დადგება იმაზე ადრე, ვიდრე ყველა ხალხები არ განათლდებიან ქრისტეს სახარებით (მთ.24,14).
VI. ქრისტეს ხელმწიფება შედგება სამი ნაწილისგან:
1. მთელი ქვეყნიერება,
2. მორწმუნენი დედამიწაზე,
3. მართალნი ზეცაში.
უფალი ჩვენი იესო ქრისტე ყოველთა უფალია. პავლე მოციქული უწოდებს მას ,,მხოლოსა ძლიერსა მეუფესა მეუფეთასა და უფალსა უფლებათასა, რომლისა არს პატივი და ძალი საუკუნოი" (Iტიმ.6,15-16).
VII. უფალ იესო ქრისტეს მეორედ მოსვლა საყოველთაო განსჯისთვის იქნება მისი მკვდრეთით აღდგომისა და დიდებით ზეცად ამაღლების დაგვირგვინება და ნიში მის მიერ ბოროტების სრული ძლევისა და სიკეთის საბოლოო გამარჯვებისა.

იკითხება ასე: ,,და აღსდგა მესამესა დღესა, მსგავსად წერილისა".

აღსდგა ჯვარცმიდან მესამე დღეს, ე.ი. კვირას, დილით ადრე.

ეს ვიცით წმიდა წერილიდან, რამეთუ ოთხივე სახარებაში ნათქვამია, რომ უფლის აღდგომა მოხდა შაბათის შემდეგ პირველივე დღეს (მთ.28,1; მკ.16,2; ლკ.24,1; ინ.20,1).

სძლია სიკვდილს, ცოდვას და ეშმაკს.

აღდგომით მან დასცა სიკვდილის მეუფებას, რომელიც დაეუფლა არა მარტო მის მკვიდრ სხეულს, რამეთუ წმ. მოციქული პავლე ამბობს: ,,ვითარცა-იგი ადამის გამო ყოველნი მოსწტყდებიან, ეგრეცა ქრისტეს მიერ ყოველნი ცხოველ იქმნენ" (Iკორ.15,22).

სძლია იმგვარად, რომ დასძლია თვისი მტრების ბოროტება და წყევა ცოდვისა საერთოდ, რამეთუ აღდგომით, მისი სამარხიდან მოგვეფინა მიტევების ნათელი.

სძლია იმგვარად, რომ მან შემუსრა საკრველნი ცოდვისანი, ამით კი სძლია ეშმაკი, რომელიც ცოდვის დასაბამს წარმოადგენს.

მტკიცდება მისი ღმრთაებრიობა და მისი მოძღვრების ჭეშმარიტება.

ნიშნავს იმას, რომ უფალი იესო ქრისტე მკვდრეთით არსდგა, როგორც მითითებული იყო ძველ აღთქმაში,

მითითებულია შემდეგ წიგნებში:
1. ფსალმუნთა წიგნში, რომელშიც ნათქვამია: ,,რამეთუ არა დაუტეო სული ჩემი ჯოჯოხეთს, არცა ჰსცე წმიდასა შენსა ხილულად განსახრწნელსა" (ფს.15,10);
2.იონა წინასწარმეტყველის წიგნში, რომელშიც ნათქვამია, თუ როგორ დარჩა სამი დღე და სამი ღამე იონა ვეშაპის მუცელში და შემდეგ ხმელეთზე იქნა გადმოთხეული უვნებლად, რასაც თავად უფალი იესო ქრისტე მიანიშნებდა, ვითარცა წინასახეს მისი აღდგომისა (იონ.2,1,11; მთ.12,38-40).

დიახ, მრავალჯერ ეჩვენა მოციქულებსაც და მოწაფეებსაც.

წმიდა წერილში აღწერილია, თუ როგორ ეჩვენა მკვდრეთით აღმდგარი უფალი იესო ქრისტე:
1. მარიამ მაგდალინელს (ინ.20,11-18);
2. მენელსაცხებლე დედებს, რომლებიც მოწაფეებთან აღდგომის საუწყებლად მოდიოდნენ (მთ.28,9);
3. ემაუსში მიმავალ ორ მოწაფეს (ლკ.24,13-33);
4. მოციქულ პეტრეს (ლკ.24,34; Iკორ.15,5);
5. ყველა მოციქულს, თომას გარდა, და მოწაფეებს, რომლებიც კარჩაკეტილ სახლში იმყოფებოდნენ (ინ.20,19-24);
6. შეკრებილ მოციქულებს და მოწაფეებს, რომელთა შორის თომაც იმყოფებოდა (ინ.20,26-29);
7. მოციქულებს და მოწაფეებს, ტიბერიის ანუ გალილეის ზღვასთან (ინ.21,1-14);
8. ხუთასზე მეტ მორწმუნეს (Iკორ.15,6);
9. იაკობ მოციქულს (Iკორ.15,6);
10.კვლავ შეკრებილ მოციქულებს და მოწაფეებს(ლკ.24,36-40);
11. მისი ცად ამაღლებისას შეკრებილ მოციქულთ (ლკ.24,50-52).

არა, რამეთუ:
1. ისინი არ იყვნენ ადვილად მიმდობნი.
2. შეუძლებელია, რომ მათ ყველას ერთი და იგივე ზმანება ეხილა, თუკი ხილვა მოჩვენებითი იქნებოდა;
3. ისინი მას არა მარტო ხედავდნენ, არამედ ესაუბრებოდნენ და ეხებოდნენ კიდეც.

ვიცით ქმიდა წერილიდან, სადაც ნათქვამია:
1. რომ ისინი არ ერწმუნენ მარიამ მაგდალინელს მყისვე, როდესაც ესმათ მისგან, რომ მან უფალი იესო ქრისტე ცოცხალი იხილა, არამედ ირწმუნეს მხოლოდ მაშინ, როცა თავად იხილეს იგი (მკ.16,11-14);
2. რომ თომა მაციქულმა არამცთუ არ დაუჯერა მოციქულთა და მოწაფეთა კრებულს, როცა უამბეს, რომ უფალი იესო ქრისტე მათ შორისაა, არამედ თქვა: ,,უკეთუ არა ვიხილო ხელთა მისთა საე იგი სამშჭუალთაი და დავსხნე თითნი ჩემნი ადგილსა მას სამშჭუალთასა სა დავსვა ხელი ჩემი გუერდსა მისსა, არასადა მრწმენეს" (ინ.29,19-25).

ირწმუნა, რამეთუ რვა დღის შემდეგ თავად იხილა იგი, მოწაფეებთან ერთად.

თომა მოციქულმა შესძახა: ,,უფალი ჩემი და ღმერთი ჩემი" (ინ.20,28).

ეცხადებოდა,
1. რათა განემტკიცებინა მათი რწმენა,
2. რათა ესწავლებინა მათთვის ღმრთის სასუფევლის საიდუმლოებანი, აგრეთვე, თუ როგორ მოეწყოთ მისი წმიდა ეკლესია (საქ.1,3).

არა, ის, არ არის ქრისტიანი.

იმიტომ, რომ ის ამით უარყოფს მის ღმრთიურ მაცხოვარებას; ვისაც სწამს ღმრთაება ის ვერ უარყოფს მის მკვდრეთით არდგომას, რამეთუ უწყის ღმერთი ყოვლისშემძლეა და მისთვის არაფერია შეუძლებელი.

არ არის საკმარისი, რამეთუ, ქრისტე ხორციელად რომ არ აღმდგარიყო მკვდრეთით;
1. არ იქნებოდა სარწმუნო, რომ მან ჭეშმარიტად გვიხსნა,
2. მძლეველი არ შეიქნებოდა მისი მოძღვრება.

პავლე მოციქულმა თქვა: ,,უკეთუ ქრისტე არა აღდგომილ არს, ცუდად საქმე არს ქადაგებაი ესე ჩუენი და ცუდად არს სარწმუნოებაი ეგე თქუენი" (Iკორ.15,14).

მკვდრეთით აღდგომის შემდეგ უფალმა იესო ქრისტემ ორმოცი დღე დაჰყო დედამიწაზე.
გამარტება:
I. უფალი იესო ქრისტე რომ რ აღმდგარიყო მკვდრეთით, ქრისტიანული სარწმუნოება ფესვებს ვერ გაიდგამდა. მისი სიცოცხლე რომ სამუდამოდ დასრულებულიყო გოლგოთაზე და სამარხში, სადაც მისი მკვდარი სხეული დაასვენეს, მაშინ მისი სამწლიანი მოღვაწეობა ეფემერული, წარმავალი იქნებოდა და ისეთ მოვლენად იქცეოდა, რადაც სურდათ ეს მის მოწინააღმდეგეებს წარმოეჩინათ. თვით მოციქულთა რწმენაც უკვალოდ გაქრებოდა. მაგრამ უფალ იესო ქრისტეს მკვდრეთით აღდგომამ დიდ სიხარულად გარდასცვალა მოციქულთა მწუხარება, რომელიც განიცადეს დიდ პარასკევს, მხნეობა და აღტაცება მოჰგვარა მათ და მოუწოდა მზადყოფნისკენ, რომ აღესრულებინათ ყოველივე შესაძლებელი, რათა განევრცოთ ადამიანთა შორის მისი მოძღვრების ჭეშმარიტების დასამტკიცებლად. თავის მოტყუებით შეუძლებელია აღმოცენებულიყო და აღორძინებულიყო ისეთი დიდადშვენიერი დაწესებულება, რომელიც ქრისტიანული ეკლესიაა.
II. უფალი იესო ქრისტე მკვდრეთით აღსდგა დანდიდებული, უკვდავი სხეულით. მისი აღდგომა დასაბამია მართლმადიდებელი სარწმუნოების. ამიტომ პასექი ე.ი. ქრისტეს აღდგომის დღესასწაული, საეკლესიო წლის უდიდესი დღესასწაულია. ამ დღეს ღმრთისმსახურება აღსავსეა სიხარულით და აღტაცებით: ,,ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით!" ესაა ურთიერთშენდობისა და ურთიერთშერიგების დღესასწაული. ხშირად ხდება, რომ თვით მოსისხლე მტრედების დღესასწაული. ხშირად ხდება, რომ თვით მოსისხლე მტრებიჩ კი ურიგებდებიან ერთმანეთს, საკვირველი გალობის მოსმენის შემდეგ: ,,აღდგომისა დღე არს, განვბრწყინდებოდეთ არ ერნო...", ,,ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით, სიკვდილითა სიკვდილისა დამთრგუნველი, და საფლავების შინათა ცხოვრების მიმნიჭებელი".
III. უფალ იესო ქრისტეს აღდგომას ჩვენ მთელი ბრწყინვალე შვიდეულის განმავლობაში ვდღესასწაულობთ. აღდგომის სადიდებელ საგალობლებს აღვვავლენთ ამაღლების დღესასწაულამდე და ვიხსენებთ მას ყოველ კვირა დღეს.

ასისთავს, მიწისძვრის და სხვა ყოველივე მომხდარის გამო, ძალიან შეეშინდა და თქვა: "ჭეშმარიტად ძე ღმრთისაი იყო ესე". (მთ. 27,54)

ნათქვამია იმად, რომ გვიჩვენებს, - ჯვარცმა უფლისა იესო ქრისტესი იყო არა ერთადერთი მოწმობა მისი ვნებისა და სიკვდილისა, როგორც ამის ამტკიცებს ზოგიერთი ცრუმოძღვარნი, არამედ იყო ჭეშმარიტი ვნება და სიკვდილი, და რომ იგი ჭეშმარიტად დაიდო საფლავად სიკვდილლის შემდეგ.

სტკიცდება იმით, რომ, როცა ერთმა მეომარმა შუბი აძგერა ფერდში, მყისვე გარდამოხდა სისხლი და წყალი, რაც იმის მაუწყებელია, რომ ის უკვე მკვდარი იყო.

დაკრძალა ებრაელთა სინედრიონის ორმა წევრმა - იოსებ არიმათიელმა და ნიკოდიმოსმა, რომლებიც ჯვარცმას ესწრაფებოდნენ და სწამდათ იგი (მთ. 27,57-58; ინ. 19,39).

დაასვენა თავის საკუთარ სამარხში, რომელიც კლდეში ჰქონდა გამოკვეთილი და იქ მანამდე არავინ იყო დაკრძალული (მთ. 27,59-60; ლკ.23,53).

მოთხოვეს, რომ სამარხი დაებეჭდა და მასთან მცველები დაეყენებინა (მთ. 27,62-66).

შესწირა:
1. რათა ამპარტავნების, გემოთმოყვარეობისა და ურჩებისთვის, რომელნიც პირველქმნილი ცოდვისა და ყველა დანარჩენ ცოდვათა მიზეზი შეიქმნენ, ნებით თვისით შეეწირა თავის მსხვერპლად მთელი ქვეყნის ცოდვათა მისატევებლად (I ინ. 2.2.12).
2. რათა, იტვირთავდა და ყველა ადამიანის ცოდვებს, ამ წმიდა მსხვერპლით შეერიგებინა ადამიანები ღმერთთან (რომ. 5,10).
3. რათა აღედგინა ადამიანებში ღმერთის ცატება, რომელიც თავიანთი ცოდვებით შებილწეს მათ საკუთარ თავში (კოლ. 3,10).
4. რათა ჩვენ ცოდვილნი გამოვეხსენით საუკუნო წარწყმედისაგან და მოენიჭებინა ჩვენთვის ცხონება და საუკუნო სიცოცხლე (ინ. 3,15; რომ. 5,9).

ნაწილობრივ სწორია, მაგრამ სრულიად არასაკმარისი.

იმიტომ, რომ მასში არსადაა მოხსენებული ღმერთთან შერიგების, ცოდვათა მიტევებისა და საუკუნო ცხონების შესახებ, რაც მისი სიკვდილის უმთავრესი მიზანი იყო.

დიახ, რამეთუ პავლე მოციქული ამბობს, რომ იესო ქრისტემ "მისცა თავის თვისი სახსრდ ყოველთა" (I ტიმ. 2,6).

აქვს იმას,
1. ვისაც მთელი გულით სწამს უფალი იესო ქრისტე და ცდილობს მასთან ერთობით იცხოვროს;
2. ვინც სიკვდილის ჟამს შეინანებს და აღსარებით შეჰღაღადებს უფალ იესო ქრისტეს.

ჯვარი სამარცხვინო ნიში იყო, რამეთუ ჯვარცმით სიკვდილს მხოლოდ დიდ დამნაშავეებს უსჯიდნენ.

ჯვარი ხსნისა და ძლევის ნიშნად იქცა, რამეთუ უფალმა იესო ქრისტემ თვისი ჯვარცმით ხსნა მოგვანიჭა, დაამრაცხა ეშმაკი, რომელმაც აცთუნა ჩვენი პირველმშობელნი.
განმარტება:
I. ღმრთიური სიმართლისა და მოყვასთა სიკვდილისათვის უკვე აღესრულა მრავალია კეთილშობილი სა წმიდა ადამიანი.მაგრამ უფალი იესო ქრისტე იყო არა მხოლოდ კეთილშობილი და წმიდა ადამიანი, არამედ ის იტო ჭეშმარიტი ძე ღმრთისა. არავის ადამიანთაგან, თვით ყველაზე სრულყოფილსაც კი არ ძალუძს იტვირთოს მოყვასის ცოდვები, შეუძლებელია იწოდებოდეს ტარიგად ღმრთისა, რომელმან აღიღო ცოდვანი სოფლისანი.ხოლო უფალი იესო ქრისტე ჭეშმარიტად იწოდება ამგვარად.
II. უფალ იესო ქრისტეს მეორე ადამსაც უწოდებენ, რამეთუ მან აღადგინა ის, რაც ადამმა შექმნისას მიიღო, მაგრამ შემდეგ დაკარგა.
III. უფალმა იესო ქრისტემ ივნო და აღესრულა ვითარცა კაცმა, რამეთუ ინება ვნებულიყო და მომკვდარიყო პირველშობილთა ცოდვის გამო, ცოდვის მონობაში განდევნილი კაცობრიობის ხსნისა და განახლებისათვის. ამიტომ ევნო და სიკვდილის გემო იხილა ღმერთკაცის ადამიანურმა ბუნებამ და არა იესო ქრისტეს ღმრთაებრივმა ბუნებამ, რომელიც უვნებელია და უკვდავი.
IV. თუკი ვინმეს სურს გადაარჩინოს წყალში დანთქმული ან ცეცხლმოდებულ სახლში დარჩენილი ადამიანი, მაშინ ის თვისი სიცოცხლის ფასად წყალში უნდა გადაეშვას და ალმოდებულ სახლში შეიჭრეს, რათა გადაარჩინოს სიკვდილის საფრთხის ქვეშ მყოფი. მსხვერპლის გარეშე არ არის ხსნა. ამიტომ არ არის გასაკვირი, რომ უფალმა ქრისტემ კაცთა მოდგმის ხსნისთვის თავი თვისი შესწირა მსხვერპლად.
V. წმიდა პავლე მოციქული გვარიგებს, რომ ვისწრაფოთ, გავხდეთ მაცხოვრის ვნების თანამონაწილენი. ვისაც სურს ჰგიებდეს ქრისტეში, მან ამავე მოციქულის სიტყვებით, ჯვარს უნდა აცვას ხორცნი თვისი ვნებითა და გულისთქმით (გალ. 5,24), ე.ი. დაძლიოს თვისი გულისთქმები და მანკიერებანი. მაგალითად, როცა რისხვა აღგვძრავს, რომ მტერს ვაგინოთ და ვავნოთ, გვმართებს წინ აღვუდგეთ ამ აღძვრას და გავიხსენოთ, როგორ ლოცულობდა ჯვარცმული მაცხოვარი თავისი მტრებისთვის, ჩვენც ვილოცოთ ჩვენი მტრებისთვის და შევუნდოთ, და ამგვარად ვაცვათ ჯვარს ჩვენში მრისხანება.
VI. უფალ იესო ქრისტეს ვნებისა და აღსასრულის მოხსენებამ სიყვარულისა და მადლიერების გრძნობამ უნდა აღგვიძრას, მოგვგვაროს ჩვენი ცხოვრების გამოსწორების სურვილი ვისაც არ სურს გამოსწორება, ვინც აგრძელებს ცოდვილ ცხოვრებას, ის ცხადყოფს, რომ გულგრილია უფალ იესო ქრისტეს ვნებათა მიმართ. ადამიანზე, რომელიც კვლავ და კვლავ სცოდავს, წმ. პავლე მოციქული ამბობს, რომ ის ხელახლა აცვამს ჯვარს თავის თავში უფალ იესო ქრისტეს (ებ. 6,6).
VII. ქრისტიანებმა ჯვარი თავიდანვე აირჩიეს სარწმუნოების ნიშნად და თაყვანისცემის საგნად აქციეს. ისინი ჯვარს გამოისახავდნენ, ჯვრის გამოსახულებით ამშვენებდნენ თავიანთ სახლებსა და ტაძრებს, ჯვრის წინაშე ლოცულობდნენ. ამით თითქოსდა განაცხადებდნე, რომ შეუერთდნენ ქრისტიანულ სარწმუნოებას და აღიარებდნენ მას. ასევე გვმართებს ჩვენც. ვისაც სირცხვილად უჩნს ჯვრის გამოსახვა, მას სირცხვილად უჩნს თვით უფალი იესო ქრისტე, ხოლო ვინც ჯვარს გამოისახავს, ის ამოწმებს, რომ შეერთებულია უფალ იესო ქრისტესთან. ძნელი გასაგებია, როგორ შეიძლება ქრისტიანთა შორის იყოს ისეთი მიმდევრობა, რომელიც ეწინააღმდეგება ჯვრის გამოსახვა. ამ წინააღმდეგობის ახსნა შეუძლებელია თუნდაც იმიღ, რომ ჯვარი ერთ დროს დასჯის იარაღი იყო, არაქრისტიანული დანიშნულებით გამოიყენებოდა. ეს რომ საკმარისი მიზეზი იყოს მისგან განდგომისა, ამას წინ ვერაფერი დაუდგებოდა, რამეთუ მზაკვარი ადამიანები მზად არიან ბოროტი განზრახვებით მიუხდნენ სარწმუნოებასაც, სასოებასაც, სიყვარულსაც, რელიგიასაც, ეროვნებასაც და ყოველ უდიდეს სიკეთესაც. VI მსოფლიო საეკლესიო კრებამ 73-ე განჩინებით აკრძალა მოიხატოს ან ქვის ფილებით მოზაიკურად გამოისახოს იატაკზე ჯვარი, რათა ადამიანმა თუნდ შემთხვევით ფეხის დადგმით არ შეურაცხყონ იგი.
VIII. სარწმუნოების სიმბოლოს II,III და IV წევრები მოკლედ და გასაგებად გადმოცემულია საგალობელში, რომელიც საღმრთო ლიტურგიაზე იგალობება: "მხოლოდშობილი ზე და სიტყვაი ღმრთისა, უკვდავი არსება, თავს იდვა ჩვენისა ცხოვრებისათვის, ხორცნი შეისხნა სულისაგან წმიდისა და მარიამისაგან ქალწულისა და უქცეველად განკაცნა და ჯვარს ეცვა ქრისტე ღმერთი ჩვენი, სიკვდილითა სიკვდილი დასრთგუნა, ერთი წმიდისა სამებისა თანადიდებულ არს, მამისა და ყოვლადწმიდისა სულისა გვაცხოვნენ ჩვენ"