ციტატები
ციტატები სიბრძნე, გამონათქვამები, ამონარიდები
ნაყროვანება - სიბილწეთა დედა
არსენ გარეჯელი დიდი მოღვაწე მამა იყო - ხან ორ დღეში ერთხელ იხმევდა პურს, ხანაც ხუთი დღის გამოშვებით. ამიტომაც სამი ეშმაკი დაუცხრომლად ებრძოდა, მაგრამ ღირს მამას ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის სასოება ჰქონდა და შიმშილს ითმენდა. ერთ დღეს, ტრაპეზის ჟამს, ერთმა ძმათაგანმა პური სთხოვა; არსენმა მოუტეხა.
"გუშინ პური არ მიჭამია, ხვალაც უჭმელობა მიძევს წინ, რას მიზამს პურის ეს მცირე ნატეხი?" - გაიფიქრა უნებლიეთ და უმალვე გონს მოეგო; მიხვდა, რომ ეს ამაო ფიქრი ეშმაკისგან იყო. პური აიღო, გარეთ გავიდა და ძაღლს მიუგო, თვითონ კი კლდის ნაპრალში შევიდა, მკერდში მჯიღს იცემდა და ამბობდა:
-ჰოი, უბადრუკო ჩემო თავო! როგორ არ გრცხვენია, ძაღლიც კი გჯობს, რამეთუ მან უდრტვინველად მიიღო პური, შენ კი სიმცირისთვის წუხხარ! ამისთვის, ბოროტო მუცელო, არც დღეს მოგცემ საჭმელს, არც ხვალ, რომ ქრისტეს მადლით წესიერება გასწავლო!
ღირსმა მამამ ის დღეც და მომდევნოც მშიერმა გაატარა. მერე კი, როცა კვლავ იხილა ის სამი ეშმაკი, ერთს, მათგან უპირატესს, კვერთხი დაჰკრა და ქრისტეს სახელით განაგდო. ამის შემდეგ ის დემონი აღარ სჩვენებია, დანარჩენი ორი კი მაინც ებრძოდა, მაგრამ დაუძლურებულიყვნენ და ქრისტეს ახოვან მხედარს ვეღარას ვნებდნენ
ღვთისმშობლის ხატის მიერ განკურნებული ყრმა პროხორე - სეფარიმე საროველი
ერთხელ ყრმა მშენებარე ტაძრის მაღალი სამრეკლოდან ჩამოვარდა, მაგრამ უვნებლად გადარჩა; შემდეგ სასიკვდილოდ დაავადდა, მაგრამ ძილში ღვთისმშობელი იხილა, რომელმაც მონახულება და განკურნება აღუთქვა. მართლაც, მალე მათი ეზოს წინ პროცესიამ ჩაიარა ჯვრებით და ღვთისმშობლის ხატით. დედამ ხელში ატატებული ბავშვი გამოარბენინა და ხატს შეახო, რის შემდეგაც მან სწრაფად დაიწყო მომჯობინება.
ერესად გამოცხადებული ნესტორი და ნესტორიანობა
თავისი მწვალებლობის გავრცელების ფართო შესაძლებლობა ანტიოქიელ ხუცეს - ნესტორს 428 წელს მიეცა, როცა კონსტანტინეპოლის საპატრიარქო ტახტზე აღსაყდრდა. მისი ერესი მიმართული იყო ქრისტეს ორბუნებოვნების დოგმატის წინააღმდეგ. ის ამტკიცებდა, რომ მარიამი არის არა უფლის, არამედ, ქრისტეს მშობელიო.
ერესის წინააღმდეგ ბრძოლას სათავეში ალექსანდრიის პატრიარქი კირილე ალექსანდრიელი ჩაუდგა. წმიდა კირილემ, წერილობით, არაერთხელ მიმართა ნესტორს და შეცდომებზე მიუთითა.
ნესტორმა მართლმადიდებლებს აშკარა დევნა გამოუცხადა. ანათემას გადასცეს ყველა, ვინც ყოვლადწმიდა ქალწულს ღვთისმშობელს უწოდებდა.
ეფესოს მსოფლიო საეკლესიო კრებამ, ნესტორი და ნესტორიანობა ერესად გამოაცხადა.
მართლმადიდებელთა სასტიკი მდევნელი უფლის სასჯელს ვერ ასცდა - იგი მღვდელმსახურებიდან განკვეთეს, ლიბიის უდაბნოში გადაასახლეს. ღმრთისმშობლის მაგინებელი საშინელი სატანჯველით აღესრულა - მისი ენა მატლებმა დაჭამეს.
ღვთისმშობლის ხატის ზღვით მობრძანება
ერთხელ, მიმწუხრისას, ათონის ივერთა მონასტრის ბერებმა ზღვაზე ნათლის სვეტი იხილეს. ეს ხილვა რამდენიმე დღე გაგრძელდა. წმიდა მთის მამები შეიკრიბნენ და თქვეს: "რაჲმე იყოს მნთებარე ესე წყალთა შინა?” ზღვის ნაპირზე ჩავიდნენ და ნახეს, რომ ნათლის სვეტი ღვთისმშობლის ხატს ადგა, მაგრამ როცა მიახლოება გადაწყვიტეს, ხატი ზღვის ნაპირს გაშორდა.
ივერთა მონასტერში მოღვაწეობდა ერთი ქართველი ბერი, გაბრიელი (ხს. 12 ივლისს). წმიდა მთის მამებს ყოვლადწმიდა ღვთისმშობელი გამოეცხადა და აუწყა, რომ მხოლოდ გაბრიელ ივერიელი იყო ღირსი წმიდა ხატის ზღვიდან გამოყვანებისა. იმავდროულად, დედა ღვთისა თავად გაბრიელსაც გამოეცხადა და უთხრა: "შემოდი ზღვაში, ტალღებზე რწმენით გაიარე და ყველა იხილავს ჩემს სიყვარულს და წყალობას თქვენი სავანისადმი”.
ათონის ბერებმა ქართველთა მონასტერს მიაკითხეს, მოძებნეს გაბრიელი და გალობით და საკმევლის კმევით ზღვის ნაპირთან ჩავიდნენ. გაბრიელი ზღვაში შევიდა, ტალღებზე, როგორც ხმელეთზე ისე გაიარა და წმიდა ხატი ნაპირზე გამოაბრძანა.
ეს მოხდა ბრწყინვალე შვიდეულის სამშაბათს.
ღირსეული ზიარებით ვხდებით ღმრთისმშობლის ნამდვილი შვილები
კიდევ მომისმინეთ, ჩემო საყვარელო დებო. როდესაც წმიდა წირვა აღესრულება, ჩვენი ტკბილი დედიკო თავის ჩვილს გვაძლევს და ის ჩვენთვის შეიწირება. და რამდენჯერაც ჩვენ ღირსად ვეზიარებით, წინასწარ ნამარხულებნი, ნებაყოფლობითი ღამისთევითა და ლმობიერი ლოცვით მომზადებულები, იესოს ხორცსა და სისხლს ვჭამთ, იმას, რომელიც ღმრთისმშობლის უხრწნელი სისხლიდან მიიღო. აგრეთვე, როდესაც უფლის ხორცს ვჭამთ, გამუდმებით ღმრთისმშობლის რძეს ვწოვთ. შესაბამისად, რა მოგვდის? ვხდებით ღმრთისმშობლის ნამდვილი შვილები და ქრისტეს ძმები და მადლით ღმრთის შვილები. ხოლო რადგან ქრისტე გვყავს გამოუთქმელად ჩვენს სულსა და სხეულში, მაშასადამე – რადგან იგი განუყრელია მამისგან – ჩვენში მამაც არის და სული წმიდაც.
თემა: უფალი იესო ქრისტე, ზიარება, ღმრთისმშობელიავტორი: იოსებ ათონელი (ისიხასტი)
წყარო: წერილები და ლექსები
მე მხოლოდ ტაძრების აშენებისთვის ვლოცულობ და არა მათი შემუსვრისათვისო
ამ დროს მეფობდა სისასტიკით ცნობილი იუსტინიანე II (685-695). მან ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის სახელობის ტაძრის სიახლოვეს სასახლის აშენება გადაწყვიტა და კალინიკეს უბრძანა, ამ ტაძრის დანგრევაზე მიეცა კურთხევა. წმიდა მამამ უპასუხა, მე მხოლოდ ტაძრების აშენებისთვის ვლოცულობ და არა მათი შემუსვრისათვისო. როცა საყდარი მაინც დაარღვიეს, ნეტარმა ცრემლებით ღაღად-ჰყო: "დიდება შენდა, უფალო, ყოველთა დამთმენელო!"
მალე იუსტინიანეს ღვთის სასჯელი დაატყდა თავს: იგი ტახტიდან ჩამოაგდეს და გადაასახლეს ხერსონში.
ღვთის წმინდანები ახლობლები არიან მორწმუნეთათვის და ყველაზე გულწრფელი და კეთილი მეგობრების მსგავსად მზად არიან შეეწიონ მორწმუნესა და ღვთისმსახურს, როცა იგი სარწმუნოებითა და სიყვარულით ითხოვს შველას. ამ დროებით სოფელშიაც გვყავს გულშემატკივრები, მაგრამ სანამ მათ ხმას მივაწვდენთ და სანამ ისინი რამეს შეიძლებდნენ, ხშირად კარგა ხანი გადის. სულიერი მეოხების მოსახმობად არც ვინმეს გაგზავნაა საჭირო, და არც ლოდინი: იწყებს თუ არა მორწმუნე ლოცვას, ისინი მაშინვე გულის კართან ჩნდებიან, დაუყოვნებლივ ეძლევა მლოცველს შემწეობა, სულიერს ვგულისხმობ. რასაც ვამბობ, გამოცდილებიდან ვამბობ და ვგულისხმობ იმ ხშირ შეწევნას, რომელიც გაჭირვებისას წმინდანების ქომაგობითა და განსაკუთრებით კი ჩვენი ყოვლადწმინდა დედის, ღვთისმშობლის მეოხებით გვეძლევა განსაკუთრებული განსაცდელების ჟამს. მაგრამ ზოგიერთებმა იქნება თქვან: ეს იმიტომ ხდება, რომ კაცს უბრალოდ სწამს, ან მტკიცედ სჯერა, რომ თავს დააღწევს გასაჭირს და მაინცდამაინც წმინდანების შემწეობას ეს რატომ უნდა მიეწეროსო. ეს ასე არ გახლავთ და აი რატომ: თუ არ შევავედრებ წმინდანს ლოცვისას ჩემს გასაჭირს და თუკი არ ვიხილავ მათ გულის თვალით, რაგინდ მტკიცედაც არ უნდა ვიყო დარწმუნებული, რომ წმინდანების გარეშე, ისედაც მეშველება რამე, ვერანაირ შეღავათს ვერ ვეღირსები. შევიგნე, აშკარად ვგრძნობ, რომ მეოხება წმინდანებისაგან მეძლევა, ცოცხალი რწმენა მაკავშირებს მათთან. ეს საქმე სწორედ ისეთი რიგით მიმდინარეობს, როგორც ნებისმიერი ამსოფლიური საქმე. ჯერ გულის მტკიცე მორწმუნე თვალით ვხედავ ჩემს შემწეებს, მერე, რაკიღა გულით ვხედავ, ძლიერად ვითხოვ შველას. ამ მეოხება-შემწეობას არანაირი გარეგნული ნიშანი არ გააჩნია, მაგრამ უაღრესად საგრძნობია სულისათვის. იქვე მტკიცედ ვრწმუნდები, რომ ეს შემწეობა სწორედ მათგან იყო. ზუსტად ისე, როგორც მავანი ექიმის გულმოდგინებით განკურნებულმა იცის და სჯერა, რომ მისი გამრთელება რაღაც შემთხვევისა ან სხვა ექიმის მკურნალობის შედეგი კი არაა, არამედ მხოლოდ და მხოლოდ და სახელდობრ, იმ მავანი ექიმის დამსახურებაა. ეს ყველაფერი ძალიან უბრალოდ ხდება, თვალია მხოლოდ საჭირო, დაინახო.