სინანული - ციტატები, გამონათქვამები
სინანული - ციტატები, გამონათქვამები სინანული, გამონათქვამები, ციტატები
ვისაც ცხონება სურს, მისი გული ყოველთვის მზად უნდა იყოს სინანულისა და შემუსრვილებისთვის: "მსხვერპლი ღმრთისა არს სული შემუსრვილი; გული შემუსრვილი და დამდაბლებული ღმერთმან არა შეურაცხყოს" (ფსალმ. 50,17). თუ სულის ამგვარი შემუსრვილება მოიპოვა, კაცი ადვილად გადაურჩება ეშმაკის მზაკვრულ მახეებს: მთელი მისი მცდელობა ხომ იქით არის მიმართული, რომ სული აგვიმღვრიოს და თავისი სარეველის თესლი დათესოს... სინანულის დასაბამი ღმერთის შიში და საკუთარი თავისადმი ყურადღებაა. როგორც წმ. მოწამე ბონიფანტე ამბობს, შიში ღმრთისა არის ყურადღების მამა, ყურადღება კი შინაგანი მშვიდობის დედაა. ამგვარად, მტკიცედ შეუდექი სინანულს, და მაშინ სინანული შენი შუამდგომელი გახდება ღმერთის წინაშე
გვიმტყუნებს, ძმებო, აუცილებლად გვიმტყუნებს ყველას წარმავალი სიკეთე: მდიდარს - სიმდიდრე, სახელოვანს - სახელი, ჭაბუკს - სიჭაბუკე, ბრძენს - სიბრძნე. ერთადერთი, მარადიული, უმთავრესი სიკეთის მოხვეჭა ხელეწიფება კაცს, ესაა ჭეშმარიტი შეცნობა ღმრთისა, მასთან შერიგება და შეერთება, რომელსაც ქრისტე გვანიჭებს. მაგრამ ამ უზენაეს სიკეთეთა მოსაპოვებლად აუცილებელია დავუტეოთ ცოდვილი ცხოვრება და მოვიძაგოთ იგი. შეინანეთ!
სინანულის ძალა ღმერთის ძალაზეა დაფუძვნებული, მკურნალიც ყოვლადძლიერია და მის მიერ მოვლენილი კურნებაც. დედამიწაზე ქადაგების ჟამს უფალი განკურნებისაკენ მოუწოდებდა ყველას, ვინც ცოდვით იყო სნეული. ღმერთს არავითარი ცოდვა არ მიუჩნევია უკურნებლად და დღესაც ყველას მოუწოდებს, აღუთქვამს და მიჰმადლის კიდეც ცოდვის მიტევებას, ყოველი სალმობის კურნებას.
ჰეი, სტუმარო ამა სოფლისანო! თქვენ, ვისაც გიზიდავთ ფართო გზა, ამქვეყნიური ზრუნვის, შექცევისა და მხიარულების შეუნელებელი ხმაურით სავსე, თქვენ ვინც ამ გზით ყველასათვის ცნობილი და ყველასაგან დავიწყებული აღსასრულის, პირქუში კუბოსა და კიდევ უფრო პირქუში მარადისობისკენ მიექანებით - შეჩერდით! ჩამოიბერტყეთ ამა სოფლის ხიბლი, მუდამ თავის მონობაში რომ გამყოფებთ! ისმინეთ, რას გვამცნებს მაცხოვარი, ჯეროვანი ყურადღება მიაგეთ მის სიტყვებს: " შეინანეთ და გრწმენინ სახარებისა! შეინანეთ, რამეთუ მოახლოებულ არც სასუფეველი ცათა".
სცოდე, ჰოი სულო ჩემო, შეინანე მსწრაფლ, რამეთუ დღენი ჩვენნი ვითარცა აჩრდილნი წარვლენ და შემდგომად მცირედთა ჟამთა განხუალ და მიხვიდე ადგილთა მათ საშინელთა და ზარის-ასახდელთა. აწ უკუე ნუ სდროებ დღითი-დღედ მოქცევად ღმრთისა მიმართ. ვაი შენდა, სულო ჩემო, რამეთუ განსდევნენ შენგან წმიდანი ანგელოზნი საქმითა ბოროტითა
შიშის მიზეზი მოუნანიებელი ცოდვებია. უფლის მიმართბუნებრივი სწრაფვა აქვს მინიჭებული სინდისს და საცდურს უგულებელჰყოფს. ხშირად ცოდვა ურცხვად იჭრება სულში, მაგრამ სინდისი დროის გარემოებებით სარგებლობს და ცოდვას ერევა. როდესაც სიბნელეში მყოფი ადამიანი შეშინდება, სინდისი ამხელს მას, რომ შიშის მიზეზი ცოდვაა. წმინდა წერილში წერია: "ურჩულონი თანაწარხდენ კეთილსა" (იგავ. 28,1); და კიდევ: "მართალსა, ვითარცა ლომსა, არა მოაკლდეს სასოებაი", ცოდვილი კი თავის აჩრდილსაც კი გაურბის შიშისაგან. აკი სჯულიც გვაფრთხილებს: "და დაშთომილთა მათ ზედა თქვენგანთა მოვავლინო შიში გულთა მათთა ქვეყანასა მტერთა მათთასა და სდევნიდეთ მათ ხმაი ფურცლისაი, მოღებული ქარითა, და ივლტოდიან, ვითარცა ვინ მბრძოლისგან, და დაეცნენ თვინიერ მდევართა". (ლევ. 2,36). ან გემზე მყოფი ადამიანი თუ შეძრწუნდება ქარიშხლის დროს ზღვის ღელვისგან, სინდისი შეახსენებს მას თავის უშჯულოებას; ზოგჯერ ის ადამიანს მიწისძვრის დროს, ან მარტოობისას, გზაზე მიმავალს შეახსენებს თავის ცოდვებს. ბოლოს, თუ კაცი არ მოექცევა, სინდისი ამხელს მას, როცა დაუძლურდება და დაავადდება, და ადამიანი სიცოცხლის სიყვარულის გამო დაუდებს აღქმას ღმერთს, რომ თავის უშჯულოებას აღხოცავს. მას ეშინია, რომ მოკვდება და ცხოვრების სიტკბოებას დაკარგავს; ამიტომაც ითმენს სინდისის ქენჯნას და მიმართავს გულისხმისყოფას - შუამდგომელს ღმერთსა და ადამიანს შორის. აწმყო საამურად რომ არ ეჩვენებოდეს, ის ძნელად მიხვდებოდა სინანულის მნიშვნელობას. მაგრამ იმდენად, რამდენადაც სიცოცხლე ნებავს და ტანჯვისა ეშინია, ღვთისადმი მოიქცევა და მას სიცოცხლის გახანგრძლივებას ევედრება
ეშმაკი ცოდვის ჩასადენად აქეზებს ადამიანს. როდესაც წინააღმდგომი (ეშმაკი) ხედავს, რომ უკეთურებს სასოწარკვეთას უნერგავს, მაგრამ მათგან იძლევა, მაშინ სხვა ღონეს ხმარობს: ვნებათა აყოლისა და ყველაზე საძაგელი ცოდვების ჩადენისკენ უბიძგებს ცოდვილს. სინანული კი კვლავ წინ აღუდგება მას, სინდისში ცდუნებას სპობს, სინდისს სწყლავს და გონება უწერტს, რათა მიძინებული სული გააღვიძოს. ცდუნება სინდისს აცბუნებს, მის წინაშე შავ ღრუბლად გადაიქცევა და ღვთის მისადგომს უღობავს
ღმერთის ხსენება სულთქმას ბადებს. გონზე მოსვლის საშუალებას არ აძლევს ეშმაკი ცოდვილებს და მათ სინანულის სისასტიკეს წარმოუდგენს. ხოლო სინანული, ხედავს რა მის გაიძვერობას, ალერსით მიეახლება(ცოდვილებს) და ეუბნება: "ოღონდ კი ღმერთი ახსენეთ და მე ვიშრომებ თქვენს ნაცვლად. გონებაში გამოისახეთ მისი გულმოწყალება და მე ვიქნები თქვენი შუამდგომელი. სინანულის ერთი ჩუმი სულთქმა გამაგონეთ ცოდვილებო, და ღვთის მსახურებად გაქცევთ". თუ ცოდვილი სინანულით ოხრავს, ოხვრასთან ერთად განთავისუფლდება ტვირთისაგან, რომელიც მას გველმა (ბოროტმა სულმა) აჰკიდა; ცოდვის ტვირთისაგან შემსუბუქების შემდეგ კი გონება უმეცრების წყვდიადსაც დააღწევს თავს. მისი სულიერი თვალი განათლდება და სინანული ადრე წარუძღვება სულს ცხონებისკენ.
მაშინ ცოდვილი არა მარტო სულთქვამს, არამედ, დიდი მწუხარებით სავსე, სინანულის ცრემლსაც მოიწურავს. რატომ? იმიტომ, რომ ღმერთთან მრავალჟამს განშორების შემდეგ სული კვლავ დაუბრუნდება თავის მამას; და მას ცრემლი სდის, რადგან, ბოლოსდაბოლოს, იხილა მშობელი. ის ცრემლს ღვრის და ღმერთს თავისკენ დრეკს, სასოობს მამის სათნოებას; და ამგვარად განიწმინდება ცოდვებისგან, რომელთა ჩადენისკენაც მას გველი უბიძგებდა. განა არ გსმენიათ დავითის მიერ თქმული: "დავბანო მარად ღამე ცხედარი ჩემი" (ფსალმ. 6,7)? მაგრამ ის ჯერ ოხრავდა და მერე ტიროდა. დაგიმოწმებ მთელი ბუნებითაც, რომ ჯერ ქარი ამოვარდება და მერე წვიმს; ჯერ ქუხს, მერე კი ღრუბლებისგან წვიმის წვეთები წარმოიქმნება.
არსებობს უხმო სულთქმაც, როგორც წმინდა პავლე ამბობს: "თვით იგი სული მეოხ არს ჩვენთვის სულთქუმითა მით უსიტყუელითა" (რომ. 8,26). ღმერთის ხსოვნა სულთქმას ბადებს ცოდვილის სულში. დავითი ამბობს: "მოვიხსენე ღმრთისაი და ვიხარე" (ფსალმ. 76,4). ასეა: ხარობენ მონანულები, რადგან სინანულის მეშვეობით გველის ბორკილებისგან გათავისუფლდნენ.
ცოდვითი სიბრმავე ყოველგვარ საკვრელზე უარესია. ის ბორკილზე, მხედველობის დაზიანებაზე საზარელია, რადგან ცოდვის ხუნდებით შებორკილი სული ნათლისთვის შეუღწევ საპყრობილეში - წყვდიადში მყოფობს, და ვერ ხედავს თავის უმეცრებას. ფსალმუნში წერია აგრეთვე: "არა ცნეს, არცა გულისხმა-ჰყვეს და ბნელსა შინა ვლენან" (ფსალმ. 81.5). ასეა, უმეცრება საპყრობილეა და მარჯვედ აბრკოლებს სულს. პავლე მოციქული ამბობს: "ღმერთმან მიხსნნა ჩუენ ხელმწიფებისა მისგან ბნელისა და მიმცვალნა ჩუენ სასუფეველსა ძისა მისისა" (კოლ. 1,13), რადგან კაცობრიობა თითქოს ბნელში იყო ჩამწყვდეული ღმრთეების უმეცრების გამო.
დავითი ოხრავდა და ცრემლით ალტობდა თავის სარეცელს, რადგან მრუშობით იყო შემწიკვლული; მაგრამ უსჯულო კავშირით შებილწული საწოლი მან ცრემლით განბანა. იგი ამბობს: "დავშუერი მე სულთქუმითა ჩემითა" (ფსალმ. 6.7); სულთქმით დაშვრომა კი ცრემლის წყაროა; სულთმით დაშვრომა გულის ტკივილია. მაშასადამე, უეჭველია, რომ ცრემლიც მრავლდება სულთქმისაგან, რომელიც მას წინ უძღვის
სინანული ღმერთმა დააწესა. იხილა ღმერთმა, რომ კაცთა მოდგმას მტერი აშფოთებს, და მის დასამხობად სინანული დააწესა. მტერი გვარწმუნებს, შევცოდოთ, სინანული კი გამზადებულია ცოდვილის შესაწყნარებლად. მტერი უშჯულოების ჩადენისკენ გვიბიძგებს, ხოლო სინანული გვირჩევს, უშჯულოება მოვიძულოთ და ღვთისადმი მოვექცეთ. პირველი სასოწარკვეთას გვინერგავს, ხოლო მეორე ცხონების სასოებას აღგვითქვამს. ცოდვა სინდისს აღშობს და აძინებს, სინანული კი მისი განწმენდისა და დამშვიდების კვერთხია. "უფალმან აღმართნის დაცემულნი" (ფსალმ. 145,7), და ამას იქმს ის სინანულის მეშვეობით. დავითი რომ ამბობს: "კვერთხმან შენმან და არგანმან შენმან - ამათ ნუგეშინის-მცეს მე" (ფსალმ. 22,4), გაიაზრე და ჩასწვდი, რომ ის სინანულის მიერ ნუგეშისცემას გულისხმობს. გველი გვარწმუნებს, უპატიოსნოდ მოვიქცეთ, და სიმწარეს განგვიმზადებს, სინანული კი გვირჩევს, არ შევშინდეთ და ცხონების სასოება არ დავკარგოთ. ბიწიერება გოონებას აბნელებს, ხოლო სინანული ანთებული ჩირაღდანი - შორიდანვე უჩვენებს მას ღმერთს.
მონანულის ფეხთა სანთელი სჯულია (დავით წინასწარმეტყველი ამბობს: "სანთელ არს ფერხთა ჩემთა და ნათელ ალაგთა ჩემთა სჯული შენი, უფალო"), ოღონდ სინანულის გარეშე სჯულიც ურგებია, რას ამბობ წინასწარმეტყველო? განა თვალს არ უნათებს სანთელი? ფეხებს ხომ თვალები არა აქვთ! თვალებს უგულებელჰყოფ განა და ფეხებს ანიჭებ მხედველობას? სულიერი ფეხი გონების თვალია. სხეული ერთი ადგილიდან მეორეზე გადადის, რათა დაინახოს ის, რისი დანახვაც სურს, სული კი ადლგილიდან არ იძვრის და გონებით განჭვრეტს. წინასწარმეტყველმა (დავითმა) სულს აუნთო სანთელი. მაგრამ გონების თვალს ნივთიერი სანთელი არ სჭირდება. სინანულის სანთელი სჯულია, რადგან ცოდვილები მის მიერ შეეყრებიან ღმერთს. უკეთურს სული დაუბნელდა, ის ვერ ხედავს ღვთის სიკეთეს. რატომ? იმიტომ, რომ მტერმა სასოწარკვეთით აუვსო გული. მაგრამ სინანული - კეთილი ექიმი, მის სულს თითქოს ხშირი არმურიდან გამოიყვანს, ათავისუფლებს ყოველივე იმისაგან, რაც სიძნელეებს უქმნის, და მას საღმრთო სახიერების ნათელს განუცხადებს
სინანული სულიერი სარგებელია. ვფიქრობ, რომ სინანული სულიერი მონაგებია, რადგან იმკის იმას, რაც არ დაუთესავს. სხეული ხრწნას თესავს და სინანული მასაც იმკის და ადამიანს სიწმინდეს ანიჭებს. ბიწიერება ვნებებს თესავს, სინანული კი აღმოფხვრის მათ და სათნოებას თესავს. ის იღებს იმას, რაც არ გაუცია; სინანული კეთილმსახური შემკრებია, სარგებლისა, მომკითხველი იმისა, რაც არ გაუცია. ის ცოდვილებს მიმართავს: "მომეცით თქვენი ცოდვების ტვირთი - ჩემი ზღვევინების სარგებელი. სარწმუნოებას იმარხავ? მე შენი სარწმუნოების მონაგარი ვარ და თანანადებისგან გაგანთავისუფლებ. მე შენთვის მზაკვრობა და ბოროტება არ მომიცია, ადამიანო; პირიქით, მე მომეცი შენი ბოროტება, გავანადგურებ მას და ღვთის წინაშე წარგადგენ, როგორც გვიცხადებს ამას იგავი ტალანტებზე"
კარგად გაიაზრე და ჩასწვდი გონებით, რას ამბობს სახარება - სინანულს ის ღმერთის სავაჭროს უწოდებს: ღვთისსათნო მოვაჭრეებმა მისით გაიორმაგეს თავიანთი სამკვიდრებელი. კეთილმა მუშაკებმა მისით გაანოყიერეს საღმრთო ხნული, მისი ნაყოფით გაამდიდრეს ეკლესია, საღმრთო ბეღლები გაავსეს. სინანულის მეშვეობით მიწა ზეცად იქცა, რადგან წმინდანებით - ქვეყნის ანგელოზებით - აივსო. იქებიან კეთილი მსახურები, სინანულით მრავალჯერ რომ განამრავლეს ნათესი. ჯილდოებს მიეწიფნენ ღვთის ქველი მნეები, რომელთაც დიდი სარგებელით დადეს ვერცხლი სავაჭროზე. ჯილდოების მიხედვით ვიმსჯელოთ მსახურზე, უფლის ქების მიხედვით ვიცნოთ თესლი. სარგებლის მიხედვით ვიმსჯელოთ იმაზე, თუ რამდენია დადებული სავაჭროზე. "ვინაიდან, - ამბობს სინანული, - კეთილად იმსახურეთ და ხუთ ტალანტს სხვა ხუთიც შესძინეთ, ათ ქალაქზე დაგადგენთ უფალი. უფალო, შენ ვერცხლს იღებ და ქალაქებს გასცემ; შენ ჯერ ტალანტები მოგვანიჭე და ახლა ქალაქებს არიგებ". "დიახ, - ამბობს იგი, - ქალაქები სინანულით შეკრებილი ნაყოფია. რაკი თქვენ თქვენს ცხოვრებაზე ზრუნავთ, მე ხალხებს მთავრებად დაგადგენთ და გადიდებთ"