ციტატები
ციტატები სიბრძნე, გამონათქვამები, ამონარიდები
აზრი სიმდიდრის მიმნიჭებელისა შენდა ღვთისა, მდგომარეობს იმას ზედა, ჰოი კაცო, რათამცა იხმარო შენ იგი თავისა შენისათვის რაოდენიცა გესაჭიროების, ხოლო გარდამატებულისაგნ რითამცა განუყოფდე გლახაკთა, ღმერთმან მოგანიჭანა შენ ესოდენნი კეთილნი ამისთვის, რათა შენცა მისცემდე უღონოთა, (კათოლ. პავლე, თავი 4) ვითარცა იგი კეთილ;ი მნე კაცად კაცადმან ვითარცა იგი მიიღო ეგრეთვე ურთიერთარს მისცემდით მათ ვითარცა მნენი კეთილნი.
ღმერთმან მოგცნა შენ მრავალნი და სხვასა მცირე ანუ სრულებით არარა ამისთვის რათამცა კმაყოფილყვანე იგინი შენისაგან გარდამატებულისა. ესრეთ იტყვის პავლე "რათა გარდამეტებული იგი შენი იყოს ნაკლულევანებისა მათისა".
ღმერთმან დაგაწესა შენ სიმდიდრესა შინა, ხოლო სხვანი სიგლახაკესა შინა და სიობლესა, რათა შენ იყო ხელის ამპყრობელი გლახაკთა და შემწე ობოლთა, ესრეთ იტყვის სული წმიდა ფსალმუნთა შინა: (ფსალმუნი 9) წინაშე ღვთისა (სიტყვისაებრ დიდსა ვასილისა) არ არაი ესრეთ პატიოსან არს, და არარა ესრეთ უძვირფასეს ვითარცა კაცი გლახაკი და მხოლოდ რომელ დაუტევებიეს იგი ხელსა შინა შენსა ქვეშე შეურაცხებისა, თვით რაცხავს მათ ყოველთა ძმად თვისად და ამისთვისაცა გამოუცხადებს ყოველთა ვითარმედ რაოდენსაცა მოწყალებასა და კეთილმოქმედებასა აჩვენებ გლახაკთა იგი კეთილმოქმედება გიჩვენებიეს ღმერთსა ზედა, თვით ეისოსადმი (მათე 25) "რაოდენი ერთსა ამას მცირეთაგანსა ძმათა ჩემთასა იგი მე მიყავთ": ამით გულისხმა ვყოთ ჩვენც, რაოდენ თანამდებ ვართ ზრუნვად გლახაკთათვის, და შეწევნად მათდა, რომლისთვისაცა ნატრის მეფსალმუნე (ფსალმუნ. 40) ნეტარ არს რომელ გულისხმაყოს გლახაკისა და დავრდომილისა, გარნა სიმდიდრის მოყვარემან არა უწყის კეთილი თავისა თვისისა, ამისთვის რომელ იგი არს უგუნურ ესრეთ სახელ სდებს მას სიტყვა ღვთისა: ჰოი სიმდიდრისა მოყვარეო, რაზომცა იყო შენ მდიდარი და რაზომცა უგუნური გარნა ისმინე კვალადაც: "სარწყულ არს ადგილი იგი და ფიცხელ სადაც ცხოვრობ შენ და არ არის არცა ერთი წვეთი წყალი სასმელად შენდა და მეზობელთა შენთა, და ესრეთ იტანჯებით შემწველითა ალითა წყურვილისათა სიკვდილამდევ გარნა აჩვენა ღმერთმან გარდამატებული მოწყალება თვისი რომელ აღმოაცენა მან წყარო მრავალწყლოვანი გრილი და კეთილი, თქვენთვის, დაცვად სიცოცხლისა თქვენისა გარნა აღმოაცენა წყარო ერთი დიდი მხოლოდ ადგილსა ერთსა, რომელ არს ეზოსა შინა შენსა, და არა განყო მან იგი, რათა აღმოვიდოდეს, თუმცაღა წვეთი ერთი, გარნა ყოველსა ეზოსა შინა, არა აღმოადინა წყარო დიდი და საკმაო ერთსა ადგილსა, რომელ არს მამულსა შინა შენსა, ახლა რაისა თანამდებ ხარ შენ, ჰოი კაცო, ესოდენისა მოწყალებისა ღვთისა გამოცხადებისა ზედა? სუ შენ წყაროსა მისგან რაოდენიცა გსურს შენ და მიეცა წყალსა მისგან სასმელად მოწყურებულთამეზობელთა შენთა, წყარო იგი არა საკუთარი ნაყოფი არს შრომისა შენისა, არამედ ნიჭი და წყალობა ღვთისა, მრავალ არს წყალი იგი შენთანა, საკმაო არს სახმარად სახლისა შენისა, სასმელად პირუტყვთა შენთა და სარწყავად ბაღისა შენისა და გარდამეტებულიიგი მიეც მოწყურებულთა მეზობელთა შენთა, რომელთაცა განხმელნი სასანი აღმოუტევებენ შენდამი სალმობიერსა, ხმასა ვედრებისასა, სუან მეზობელთაცა შენთა გარდამატებულისაგან შენისა და უკეთუ არა რასათვის დაითხიოს იგი უხმარად; რასთვის იგი წარვიდოდეს უქმად და შთავიდოდეს ზღვასა შინა და მეზობელნი შენნი აქა მოსყდენ წყურვილითა, რომელთაცა არა აქვსთ ერთი წვეთი წყალისა. ესე არა არსა გამოუთქმელი უგლიმობა და უკაცობრიობა შენი ჰოი სიმდიდრის მოყვარეო.
ჩვენი მერვე შერკინება ამპარტავნების წინააღმდეგაა, რომელიც უსასტიკესია და ყველა წინარე ვნებაზე უველურესი. იგი განსაკუთრებით ებრძვის იმათ, რომლებიც სრულქმნილნი არიან და თითქოს სათნოებათა მწვერვალზე ასულნი, ცდილობს რა მათ დამხობას. მსგავსად წყლულოვანი და ხრწნილების გამომწვევი სნეულებისა, რომელიც არათუ ერთ ნაწილს, არამედ მთელ სხეულს სპობს, ამპარტავნებაც არათუ ნაწილის, არამედ მთელი სულის გამხრწნელია. ყველა სხვა ვნება თუმცა სულს აშფოთებს, მაგრამ მხოლოდ იმ ერთ სათნოებას ებრძვის, რომელიც მისი მოპირისპირეა, და სწორედ მის დამარცხებას ცდილობს, რითაც იგი მხოლოდ ნაწილობრივ აბნელებს და აშფოთებს სულს, ამპარტავნების ვნება კი მთლიანად აწყვდიადებს მას და უკიდურეს დაცემულობამდე შთააგდებს. უფრო თვალნათლივ რომ გავიაზროთ ნათქვამი, ასე ვსაჯოთ: ნაყროვანება თავშეკავების მოსპობას ცდილობს, სიძვა – უბიწოებისას, ვერცხლისმოყვარება – უპოვარებისას, მრისხანება – სიმშვიდისას და, ამგვარადვე, ბოროტების დანარჩენი სახეობანიც მათი მოპირისპირე სათნოებებისას, მაშინ როცა ამპარტავნების უკეთურება, როდესც კი იგი გაბატონდება უბადრუკ სულზე, უსასტიკესი ტირანისებრ ამხობს და საფუძვლამდე არღვევს მთელ იმ დიდსა და მაღალ „ქალაქს“, რომელსაც დაუფლებია. ამის მოწამეა თუნდაც ის ანგელოზი, რომელიც სწორედ ამპარტავნების გამო დაეცა ციდან, რომელმაც, მიუხედავად იმისა, რომ ქმნილება იყო ღვთისა და, ამასთან, ყველა სათნოებითა და სიბრძნით შემკული, არათუ ის ინება, რომ მეუფის მადლისადმი განეკუთვნა ეს ყოველივე, არამედ – თავისი ბუნებისადმი. ამიტომაც ისაზრა მან თავის თავზე ღვთის სწორობა. სწორედ მისი ამ აზრის სამხილებლად თქვა წინასწარმეტყველმა: „თქვი შენს გულში: დავჯდები მაღალ მთაზე, დავდებ ჩემს ტახტს ღრუბლებზე და მივემსგავსები უმაღლესს; მაგრამ შენ ადამიანი ხარ და არა ღმერთი“ (ეს. 14.13). კიდევ, სხვა წინასწარმეტყველი ამბობს: „რად იქადის ბოროტებაში მძლავრი?“ (ფს. 51.1) და შემდგომი ფსალმუნისა. მაშ, ვიცით რა ეს ყოველივე, გვეშინოდეს და მთელი დაცულობით შემოვიზღუდავდეთ ჩვენს გულს ამპარტავნების მომაკვდინებელი სულისგან. როდესაც კი წარვემატებით რომელიმე სათნოებაში, მარადის იმას უნდა ვეუბნებოდეთ ჩვენს თავს, რაც მოციქულს აქვს ნათქვამი: „არათუ მე, არამედ – ჩემთან მყოფი მადლი ღვთისა“ (I კორ. 15.10). ასევე, წინასწარმეტყველსაც უთქვამს: „თუ უფალი არ აღაშენებს სახლს, ფუჭად გარჯილან მაშენებლები“ (ფს. 126.1). კიდევ: „არა მსურველისა, არცთუ მსრბოლისა, არამედ – მოწყალე ღვთისა“ (რომ. 9. 16), რადგან თუნდაც რომ მეტისმეტად მდუღარე იყოს ვინმე წადიერებით და გულმოდგინე – თავისი არჩევანით, ვერ შეძლებს სრულქმნილებამდე მიღწევას, არის რა თანაშეკრული ხორცთან და სისხლთან, რომ არ შეეწეოდეს მას ქრისტეს წყალობა და მადლი. ამიტომ, იაკობიც ამბობს, რომ „ყველა კეთილი საბოძვარი ზეციდანაა“ (იაკ. 1.17). ასევე, მოციქულ პავლეს თქმითაც, „რა გაქვს, რაც არ მიგიღია, ხოლო თუ მიღებული გაქვს, რად იქადი როგორც არმიმღები და როგორც საკუთართა გამო ამაღლებული?“ (შდრ. I კორ. 4.7); ხოლო ის, რომ ღვთის მადლითა და მოწყალებით შეგვეძინება ცხონება, ამის ჭეშმარიტი მოწამეა სახარებისეული ავაზაკი, რომელმაც არათუ სათნოებათა ჯილდოდ მოიპოვა ცათა სასუფეველი, არამედ – ღვთის მადლითა და მოწყალებით (შდრ. ლკ. 23. 43).
აი, ეს უწყოდნენ ჩვენმა მამებმა, ყველა მათგანმა, რის გამოც ერთსულოვნად გადმოგვცეს ისიც, რომ შეუძლებელია სხვაგვარად სათნოებითი სრულქმნილების მიღწევა, თუ არა – სიმდაბლის გზით, რაც, ჩვეულებრივ, სარწმუნოების, ღვთის შიშის, სიმშვიდისა და სრული უპოვარების შედეგად შეგვეძინება. სწორედ ამათ მიერ მიიღწევა სრული სიყვარული, ჩვენი უფლის იესო ქრისტეს მადლითა და კაცთმოყვარეობით, რომლისაც არის დიდება საუკუნეთა მიმართ, ამინ.
თემა: იმედი, სასოება, სასოწარკვეთილება, უიმედობა, ფსალმუნებიავტორი: აბბა დოროთე
წყარო: ათასი კითხვა დედა-ეკლესიას
თემა: რწმენა, ათეიზმი, ურწმუნოება, ფსალმუნებიავტორი: წმ. ბასილი დიდი
წყარო: ათასი კითხვა დედა-ეკლესიას