ციტატები
ციტატები სიბრძნე, გამონათქვამები, ამონარიდები
სუფრის სადღეგრძელოების ტრადიციული თანმიმდევრობა
ეკლესიური ცნობიერებიდან გამომდინარე, კარგია, რომ ჩვენს სუფრაზე თანდათან მკვიდრდება სადღეგრძელოთა შინაარსი და ტრადიცული თანმიმდევრობა, რაც იწყება უფლის სადიდებლით და მთავრდება ყოვლადწმინდა ღმრთისმშობლის ხსენებით. ამასთან ყოველი სადღეგრძელო დალოცვაა, ლოცვის ერთგვარი სახეა. ქართული სუფრის ღრმა სულიერ ხასიათზე მიუთითებს ისიც, რომ ყოველთვის ხდება გარდაცვლილთა მოხსენიება.
ხარებას ტრანცენდენტური ღმერთი, სამყაროს მიღმიერი ღმერთი, სამყაროს შემოქმედი ქალწულის წიაღში დამკვიდრდა და ადამიანური ბუნება მიიღო. ეს არის უდიდესი საიდუმლო - ღმერთმა სამყაროში შემოაბიჯა. რა თქმა უნდა, ეს მოსალოცია. ეს საიდუმლო ფარულად აღსრულდა. იგი თვით სატანისთვისაც დაფარული იყო. ანგელოზებიც კი ვერ ხვდებოდნენ. ეს უდიდესი საიდუმლოა - ღმერთის განკაცება და ადამიანად მოსვლა. იგი მხოლოდ სიმდაბლით შეიმეცნება და არა ინტელექტით. ინტელექტუალური ადამიანები მას ვერ იმეცნებენ, მათთვის საიდუმლოდ რჩება. იგი იმდენად დიდი საიდუმლო იყო, რომ სატანა ზრდასრული მაცხოვრის უდაბნოში ცდუნებას ცდილობს. ვის აცდუნებ, შე საწყალო, ვინ უნდა აცდუნო შენ - სამყაროს შემოქმედი? რაკი ადამიანური ხორცი ჰქონდა, სატანას იმედი მიეცა, ეგება ვაცდუნოო, ფარისევლებსაც ეგონათ, რომ მოკლავდნენ. მერედა ვის - სიცოცხლის მომნიჭებელს? უკვდავი როგორ მოკვდება?
დიახ, დღევანდელ დღეს ღმერთმა შემოაბიჯა ფეხი სამყაროში. მაგრამ ეს დღესასწაული ჩვენ გვახსენებს განსაკუთრებული მსახურების უდიდეს მაგალითს. უდიდესი იყო ყოვლადწმიდა ღმრთისმშობლის როლი, იქნებ - გადამწყვეტიც. უფალს ყოველთვის სურდა ჩვენი ცხონება. შეიძლება უფალს ჩვენი ცხონება არ უნდოდეს? მაგრამ საუკუნეები, ათასწლეულები ელოდებოდა, რომ გამოჩენილიყო ის, რომელიც ეტყოდა: "აჰა, მხევალი უფლისა" - რას ნიშნავს ეს სიტყვები? ზოგს ჰგონია, ღვთისმშობელმა თქვა და გაიხარა, რა კარგია, ღმერთის დედა გავხდებიო. სინამდვილეში მან ამ სიტყვებით, ამქვეყნიური თვალსაზრისით, პირად ცხოვრებაზე სრულად თქვა უარი.
ყოველდღიური ლოცვის კანონისათვის
ყოველი ქრისტიანი დილა-საღამოს ხატების წინ დადგეს და წაიკითხოს უფლის ლოცვა "მამაო ჩვენო" სამჯერ - წმ. სამების პატივსაცემად, "ღმრთისმშობელო ქალწულო გიხაროდენ" ასევე საჯერ, დაბოლოს, სარწმუნოების სიმბოლო ანუ მრწამსი - ერთხელ.
ვინც ამ მცირე კანონს განუხრელად შევასრულებთ, შევძლებთ ქრისტიანული სრულყოფილების მიღწევას, რამეთუ ეს სამი ლოცვა ქრისტიანობის საძირკველია: პირველი - თვით უფლის მიერ მოცემული ყველა ლოცვის ნიმუშად; მეორე - მთავარანგელოზისაგან ზეცით მოტანილიხარება ღმრთისმშობლისათვის; მრწამსი კი მოკლედ შეიცავს თავის თავში ქრისტიანობის ყველა მაცხოვნებელ დოგმატს.
ამ მცირე კანონის შესრულება ნებისმიერ მდგომარეობაში შეიძლება - მუშაობის დროს, სიარულისას, საწოლშიც კი. მთავარია გვახსოვდეს მაცხოვრის სიტყვები: ყოველი, ვინც მოუხმობს უფლის სახელს, ცხონდებ
ასე იძერწებოდა ქართველის სულიერი სახე
ქართველი კაცი დაუსრულებელი ომების დროსაც ახერხებდა ტაძრებისა და მონასტრების შენებას, ქმნიდა თავის უბადლო კულტურას. ამ ომებსა, ჭიდილსა და წინააღმდეგობებში იძერწებოდა, იხვეწებოდა ქართველი ადამიანის სულიერი სახე. მაგალითისთვის ავიღოთ ის მძიმე დღეები, როცა საქართველოში შემოვიდა ჯალალ-ედ-დინი. მარტო თბილისში მისი ბრძანებით თავი მოკვეთეს ასი ათას ქართველს, რომელთაც სჯული არ შეიცვალეს და სიონიდან ხიდზე გატანილი მაცხოვრისა და ღვთისმშობლის ხატები ფეხით არ გადათელეს. ისინი ჩვენი ეკლესიის აღზრდილი შვილები იყვნენ და მათი თავდადება ერის სულიერ სიძლიერეზე მეტყველებს. აი, ამისთანა მტკიცე სარწმუნოება ჰკლებია იმ ერებს, რომლებიც დაიღუპნენ და აღიგავნენ პირისაგან მიწისა.
მართებულობა მდგომარეობს ზომიერებაში. ამის განცხადების საშუალებას გვაძლევს მოციქული პავლეს სიტყვები, როდესაც იგი მიმართავს შვილსა და მშობელს: "დაემორჩილეთ, შვილებო, თქვენს მშობლებს უფალში, ვინაიდან ეს სამართლიანია. პატივი ეცი შენს მამას და დედას - ეს არის პირველი მცნება აღთქმით, რათა მოგეცეს სიკეთე და დღეგრძელი იყო ქვეყანაზე. თქვენ კი, მამებო, ნუ გააღიზიანებთ თქვენს შვილებს, არამედ აღზარდეთ ისინი უფლის მოძღვრებით და დარიგებით" (ეფეს.6,1-4).
ცხადია, ასეთი ურთიერთობები მოზარდში აუცილებლად აღძრავს მის ნება-სურვილსა და უნარს, შედგეს, როგორც სრულფასოვანი საწილი საზოგადოებისა, ასევე სრულუფლებიანი წევრი იმ ოჯახისა, სადაც ის დაიბადა და ცხოვრობს. ყოვლად დაუშვებელია ნებისმიერი სახით მისი დამცირება უფროსების მიერ. ასეთ შემთხვევაში ჩვენ თავად ვქმნით საფუძველს მისთვის, მიიღოს იჯახიდან თავის დაღწევის ან გაქცევის გადაწყვეტილება. იგი ამას აუცილებლად გააკეთებს, როდესაც ხელსაყრელ მდგომარეობას მოიძიებს. სახლიდან გაქცეული კი ოჯახთან არავითარ შემთხვევაში არ იქნება სიყვარულითა და მზრუნველობით დაკავშირებული. აღსაზრდელმა უნდა მიიღოს და გააზრებულად შეითვისოს გარჩევისა და განსხვავების აუცილებლობა, რაც მდგომარეობს სასურველისა თუ არასასურველის მიღებაში. ნიშანდობლივია იმის აღნიშვნაც, რომ მშობლისა და შვილის ურთიერთობაში ძირითადად ჭარბობს უკიდურესობით აღსავსე დამოკიდებულებები, ერთი მხრივ, ფსევდოლიბერალირი მოპყრობა და ძირითად შემთხვევაში რადიკალური შეზღუდვები. ასეთი ურთიერთობები მოსაწონი ფორმა არ არის, რამეთუ ორივე მიმართულება ჩანასახშივე მოკლებულია შედეგს.
სარკმელი მხოლოდ ღვთისმოშიშებით მიახლებულთათვის იღებოდა
წმიდა ოლღა 969 წელს მიიცვალა. მისი უხრწნელი ნაწილები 989 წელს, სხვა წყაროებით კი - 1007 წელს იქნა აღმოყვანებული წმიდა ვლადიმირის მიერ. ნეტარის ნეშტი კიევის ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარში გადააბრძანეს და ჩაასვენეს სარკოფაგში, რომელსაც მცირე სარკმელი ჰქონდა დატანებული. სარკმელი მხოლოდ ღვთისმოშიშებით მიახლებულთათვის იღებოდა.
წმიდა აკაკი, მელიტინელი ეპისკოპოსი
ერთხელ ქალაქ მელიცინასთან ქალაქი ადიდდა, კალაპოტიდან გადმოვიდა და ქალაქს საშინელი წყალდიდობა ემუქრებოდა. წმიდა აკაკიმ ნაპირთან ახლოს ქვა დადო და წყალს უბრძანა, ამ ქვია აქეთ არ გადმოსულიყო. წყალიც დაემორჩილა და ასე გადაურჩა ქალაქი უბედურებას...
წმიდა აკაკიმ ქალაქგარეთ სავანე დააარსა და ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის სახელზე ეკლესიაც ააგო, მაგრამ ეტყობა, მშენებლებმა შენებისას რაღაც დააკლეს... ერთხელ ღვთისმსახურება აღესრულებოდა და ტაძარი მლოცველებით იყო სავსე. უეცრად ტაძრის სახურავი შეიძრა და ის-ის იყო, უნდა ჩამოქცეულიყო, რომ წმიდა აკაკიმ გულმხურვალედ შესძახა:
-უფალია მცველი ცხოვრებისა ჩემისა - ვისა მეშინოდის?
სახურავი მეყსეულად ჰაერში შეჩერდა. როდესაც მსახურება დასრულდა და ყველა იქ მყოფი ტაძრიდან გამოვიდა, სახურავი მხოლოდ მაშინღა ჩამოიქცა და არავინ დაშავებულა
უღირსი, ღვთისადმი უმადური შვილის მაგალითი
ჭეშმარიტად, რა სამწუხაროა, როცა შვილი მამის სახლში ცხოვრობს, ყოველგვარი ფუფუნებით სარგებლობს, ყველანაირი ცხოვრებისეული სიამოვნებით ტკბება, მაგრამ თავის მამად არ აღიარებს მას, ან თუ მამას რაიმედ ჩათვლის და ოდნავ ყურადღებას მიაქცევს, მშობლის უხვ სიყვარულსა და ფაქიზ მოპყრობას კი ვერ გრძნობს, არამედ პირიქით, როცა მამა ახსენდება, მიიჩნევს, რომ ამაზე ფიქრი და დროის დაკარგვა არ ღირს.
როგორ შეიძლება შეაფასოს ადამიანმა ასეთი უმადური და ამპარტავანი შვილი? რაღა თქმა უნდა, მას ყველა მამობრივი სიყვარულისა და ქონების უღირს მემკვიდრედ ჩათვლის.
მაგრამ, სამწუხაროდ, ამ უღირსი შვილის მაგალითით ვხედავთ მამის – ღმერთის მოწინააღმდეგე თანამედროვე ადამიანს და, რაც გულსატკენია, დღევანდელ ქრისტიანებსაც, მათი რჩეული ნაწილის გამოკლებით.
თემა: ღვთისადმი მადლიერება, უმადურობა, ღვთის წყალობა, მოწყალებაავტორი: ბერი ეფრემ ფილოთეველი (არიზონელი)
წყარო: მამობრივი დარიგებანი
ანგელოზმა მახვილით ორივე მხარი მოჰკვეთა მკრეხელს
ქრისტეს მოწაფეებმა ღამე ლოცვაში გაათიეს და პარასკევ დილით ღვთისმშობლის პატიოსანი ნეშტი სიონიდან გეთსიმანიაში გადაასვენეს. გაბოროტებულ ურიათაგან ერთ-ერთმა, "იწყო დაქცევად ცხედრისა, ვითარ-იგი მოციქულთა ეტჳრთა", მაგრამ უფლის ანგელოზმა ცეცხლოვანი მახვილით ორივე მხარი მოჰკვეთა მკრეხელს, რომლებიც ცხედრის მახლობლად, ჰაერში დაეკიდა.
მოციქულებმა წმიდა ცხედარი დაასვენეს და უბიწო ქალწულს შეავედრეს მონანული. მოკვეთილი მკლავები მას ისე სასწაულებრივად მიეზარდა მხრებზე, რომ ჭრილობის კვალიც აღარსად ჩანდა. მოციქულებმა ღვთისმშობლის წმიდა გვამი აკლდამაში დაკრძალეს.
უგუნური ლოცვა
ერთი ქვრივი ქალი განსაკუთრებით გულმოდგინედ ლოცულობდა ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის ხატის წინაშე. მისი ერთადერთი სიხარული იყო მისი 12 წლის ქალიშვილი, რომელიც უეცრად ავად გახდა და გარდაიცვალა.
გამწარებული დედა ეკლესიაში წავიდა, ღვთისმშობლის ხატის წინაშე დაემხო და უგუნური ლოცვა დაიწყო:
-მე ყოველთვის მჯეროდა შენი, ყოველთვის გევედრებოდი, თაყვანს გცემდი, მაგრამ არ ისმინე ჩემი ვედრება და ერთდერთი სიხარული წამართვი... რა გულქვა და შეუბრალებელი ყოფილხარ...
შემდეგ მან მცირე ხნით გონება დაკარგა და ამ მდგომარეობაში მყოფმა იხილა, როგორ მიმართა მას ყოვლადწმიდა ღვთისმშობელმა:
-უგუნურო დედავ! მე ყოველთვის მესმოდა მხურვალე ლოცვა, შენს ქალიშვილს რომ მავედრებდი. ამიტომ ვისმინე შენი და ვთხოვე ჩემს ღვთაებრივ ძეს, წაეყვანა იგი ასე უმწიკვლოდ, რათა მუდამ ედიდებინა უფლის სახელი მისებრ უმწიკვლო სულებთან ერთად. რადგან არ მიიღე ეს წყალობა, დაე, იყოს ნება შენი;
დაბრუნდი სახლში, შენი გოგონა ცოცხალია!
ქალი გონს მოეგო და სასწრაფოდ სახლში დაბრუნდა. ბავშვს, რომელიც დასამარხად გამზადებული კუბოში იწვა, ლოყები შეუფაკლდა, ერთი ღრმად ამოისუნთქა და გაცოცხლდა. დედის სიხარულს საზღვარი არ ჰქონდა.
მაგრამ ეს სიხარული დიდხანს არ გაგრძელებულა. გოგონა რომ წამოიზარდა, გარყვნილებისა და ლოთობის წუმპეში ჩაეფლო, დედას სცემდა და შეურაცხჰყოფდა. მის სიცოცხლეს ტკივილისა და ცრემლების მეტი არაფერი მოუტანია საბრალო ქალისათვის.