ციტატები
ციტატები სიბრძნე, გამონათქვამები, ამონარიდები
ლოდი, რომელიც თავისთავად მოსწყდა მთას
ნაბუქოდონოსორის სიზმრის მეოთხე სამეფოს, რომის იმპერიის, ბატონობის პერიოდში, I საუკუნეში, იუდეაში, დავით მეფის ქალაქად წოდებულ ბეთლემში, კაცობრივი ბუნების მიღებით, ადამის მოდგმის გადასარჩენად მოგვევლინა ძე ღვთისა. იგი სიმბოლურად დანიელ წინასწარმეტყველის სიზმრის ლოდია (დან. 2. 45), რომელიც თავისთავად მოსწყდა მთას (იგულისხმება მისი უბიწოდ შობა ღვთისმშობლისგან) და დედამიწა აღავსო.
"მე ვარ უფალი ღმერთი და ესე არს სახელი ჩემი" (გამოს.20,5) და დიდებაი ჩემი სხუათა არა მივსცე, არცა სათნოებაი ჩემი გამოქანდაკებულთა" (ესაია.42.8)
უფლის ეს სიტყვები დიდების შესახებ ყოველთვის სრულდება, თუკი მე მისი საქმეების დიდებას, წმინდა საიდუმლოებებით აღსრულებულთ, ვინმეს და რამეს მივაწერ და არ აღვუვლენ მას საკადრის დიდებას მელი გულით. იგი უმალ იძიებს შურს ამ საიდუმლოებების დაკნინებისათვის თავისი საოცარი, განმაცოცხლებელი და სამართლიანი მსჯავრით: სულს მშობლის კვერთხით სჯის! და სულსაც მკვეთრად ესმის მაშინ სიტყვები თავისი ბატონისა: დიდებას ჩემსას არავის მივცემ და რადგან არ აღმივლენ ღირსეულ დიდებას, რომელიც რომ ასეთი თვალხილულია შენთვის ჩემსავე საიდუმლოებებში, სცემს შენს შიგნეულს ჩემი კვერთხი, რადგან მინდა გასწავლო, მინდა იწამო გულით, რას ნიშნავს: დიდებას ჩემსას არავის არ მივცემ. მე ვარ, თოვლზე მეტად რომ განვასპეტაკებ შენს სულს, მე ვარ მშვიდობიანი სიხარული რომ მომაქვს შენში, მე ვარ, მთლიანად, გასაკვირადაც კი რომ გცვლი ახალ ადამიანად გაქცევ და სხვას ვის უნდა მისცე დიდება, თუკი ყველაფერ ამას მე ვიქმ. არა, მე მუდმივად უცვლელი ვარ. "არა თუ ვითარცა კაცი არს ღმერთი განღვიძებად და არცა ვითარცა ძეი კაცისაი რისხვად. ან თქუას და არა ჰყოს? თქვის და არა დაადგრის" (რიც.23,19).
მშობლის შეურაცხმყოფელი განსაკუთრებულად ისჯება
დიდი ხანია, ვაჟებიც და ახლა უკვე გოგონებიც საკუთარი მშობლების მისამართითაც არ ერიდებიან ბილწსიტყვაობას და ვერც ხვდებიან, რომ თავის თავს იწყევლიან და სასტიკ სასჯელს განიწესებენ, რადგან მშობლის შეურაცხმყოფელს ღმერთი განსაკუთრებულად სჯის.
ბავშვი ქვეყანას დარჩება, მშობელს - ბრილიანტი
აი ეს ბავშვი უნდა გახდეს საუკეთესო! და თუ ეს დედა ასე იზრუნებს ამ ბავშვზე, რომ ქვეყანას აჩუქოს იშვიათად აღზრდილი კეთილშობილება, თავად მშობელი როგორი გახდება? რა მოუვა მშობლის სულს? ხომ ისწავლის სიყვარულს, თავდადებას, კეთილშობილი გახდება, გაუფართოვდება აზროვნება - ყველა სიკეთე მოვა. ბავშვი ქვეყანას დარჩება და მშობელს - ბრილიანტი.
არ გავაჩერებ ასეთ მასწავლებელს სკოლაში
მე რომ სკოლის დირექტორი ვიყო, ასეთ მასწავლებელს სკოლაში არ გავაჩერებ, იმიტომ, რომ მე ბავშვების დამცველი ვარ, და არა - მასწავლებლისა. მასწავლებელი, რომელიც ბავშვებს შეურაცხყოფას აყენებს, ამცირებს, წყევლის, მშობლის ხელფასებს ეკითხება,.. ეს მასწავლებელი არ არის. მისთვის კარი უნდა იყოს ჩაკეტილი. ჯობია, სუსტად იცოდე შენი საგანი (თუმცა ესაც ცუდია), მაგრამ, ბავშვი გიყვარდეს. ამ სიყვარულში უფრო მეტს გაიგებს მასწავლებელი და ბავშვიც გაიზრდება.
არავითარ შემთხვევაში არ შეიძლება, მოზარდი მიეჩიოს მშობლის მომსახურებას. ასევე, როდესაც მისი სურვილების გათვალისწინების აუცილებლობა დგება, მას უნდა ავუხსნათ, რომ ყოველივე შრომის ფასად მოიპოვება და არა უზრუნველად. ამგვარი შესწავლით უნდა მოხდეს მისი სურვილების ასრულებაც, რა თქმა უნდა და ისწავლოს შრომის აუცილებლობა. მოზარდს უნდა ავუხსნათ და გასაგებად მივაწოდოთ, რომ ყველაფერზე უკეთესია, როდესაც საკუთარი შრომით შეგიძლია მოპოვებაც და მიღწევაც და არა უშრომელად და უზრუნველად. უნდა ავუხსნათ, რომ მხოლოდ ასეთი ფორმით ხდება თავისუფლებისა და თვითმყოფადობის მეტ-ნაკლებად სრულყოფილი სიტკბოების განცდა. არაფერია იმაზე ძვირფასი, როდესაც ადამიანი ვინმეზე არ არის დამოკიდებული. უდიდესი ყურადღება უნდა დაეთმოს სულიერ აღზრდას, ეკლესიური ცხოვრების აუცილებლობას, რომელიც მარადიულ სიცოცხლესთან ერთად ასწავლის მართებული ცხოვრების შესაძლებლობას. ოღონდ ყველაფერი ეს ზომიერების საზღვრებშია განსათავსებელი. არ შეიძლება მოზარდის დატვირთვა საეკლესიო ცხოვრებით იმაზე მეტად, რისი ტვირთვაც მას არ შეუძლია. აუცილებელია თავის არიდება მაქსიმალიზმისაგან. ყოველ ასაკობრივ მდგომარეობაში გასათვალისწინებელია ასაკობრივ ცვლილებებთან თავისებერებანი და მახასიათებლობანი. ეს აუცილებელია, რათა ადგილი არ ჰქონდეს იძულებითი ზემოქმედების შედეგად წარმოქმნილ მოჩვენებითობას.
გულს ნუ ატკენთ სულიერ მამას
მორჩილება მორჩილის მშობლის გამოსახულებით.">პანაგიაა. როგორც პანაგია გამოარჩევს ეპისკოპოსს მღვდლისგან, ისე – მორჩილება კარგ მორჩილს ურჩისგან. გიყვარდეთ თქვენი სულიერი მამა და მას როგორც უფალს, ისე დაემორჩილეთ. იერარქიულად მოძღვარს მემკვიდრის ადგილი მიეცა. დიდ მადლს მოიპოვებთ, თუკი ღვთის გულისთვის მას დაემორჩილებით. სულიწმიდა რომ არ დაამწუხროთ, გულს ნუ ატკენთ სულიერ მამას, რომელიც სულიწმიდის ცხებულია, როგორც მოციქულთა მემკვიდრე. მოძღვრები მოციქულთა უკანასკნელი მემკვიდრეები არიან და ეს ადგილი სულიწმიდის მადლით იერარქიულად აქვთ მინიჭებული. ამიტომ მათი დამამწუხრებელნი სულიწმიდას ამწუხრებენ.
თემა: მორჩილება, მონაზონთათვის, სულიერი მოძღვარი, ურჩობა, თვითნებობაავტორი: ბერი ეფრემ ფილოთეველი (არიზონელი)
წყარო: მამობრივი დარიგებანი
ღმერთმა შეისმინა დამწუხრებული დედის ვედრება
სიყმაწვილიდანვე წმიდანი ბევრს და გულმოდგინედ ლოცულობდა. ერთხელ დედამ იგი ლოცვის დროს ჰაერში ამაღლებული იხილა.
მამის სიკვდილის შემდეგ ლუკა დედისგან ფარულად წავიდა ათონის მთაზე და მორჩილად შედგა, მაგრამ ღმერთმა შეისმინა დამწუხრებული მშობლის ვედრება და იგი სასწაულებრივად დააბრუნა მშობლიურ სახლში. აქ მან ოთხიოდე თვე იცხოვრა, დაამშვიდა დედა, შემდეგ კი, უკვე მისი კურთხევით, იოანეს მთაზე განმარტოვდა.
მკრეხელობა და ფიცი. ეს ცოდვები ხშირად ეკლესიურობასა და გულწრფელ სარწმუნოებას უთავსებდნენ. აქ პირველ ყოვლისა უნდა დავასახელოთ მკრეხელური დრტვინვა ღმერთზე, თითქოს იგი უმოწყალოდ ექცევა კაცს და უზომო, დაუმსახურებელ ტანჯვა-წამებას მოუვლენს. ადამიანი ხანდახან ღმერთის, საეკლესიო სიწმიდეთა და საიდუმლოთა გმობამდე მიდის, იწყებს უჯერო, შეურაცხმყოფელი ამბების მოყოლას მღვდლებისა და ბერ-მონაზვნების ცხოვრებიდან, საღმრთო წერილისა და ლოცვანის სხვადასხვა ადგილების ირონიულ ციტირებას.
განსაკუთრებით გავრცელებულია ფიცი და ღმერთისა და ყოვლად წმიდა ღმრთისმშობლის სახელის ამაოდ ხსენება. ამ წმიდა სახელებს ყოფით საუბრებში იყენებენ შორისდებულების ნაცვლად, წინადადებისათვი მეტი გამომხატველობის მისანიჭებლად, მაგალითად, "ღმერთმა უწყის", "ოჰ, ღმერთო ჩემო", "ღმერთმანი" და სხვა. ვაი, რომ ღმერთს ხუმრობის დროსაც ახსენებენ, თვით ჩხუბისა და მრისხანების დროსაც, ეს კი უკვე საშინელი ცოდვაა. ისიც მკრეხელობაა, კაცი რომ თავის მტრებს ღმერთის სახელით ემუქრება ანდა ლოცვაში ღმერთს სხვის დასჯას სთხოვს. დიდ ცოდვას სჩადიან მშობლები, რომლებიც შვილებს სწყევლიან და ღმრთის რისხვით ემუქრებიან. მრისხანების ჟამს ან უბრალო საუბარში რომ ეშმაკს მოუხმობენ ხოლმე, ისიც ცოდვაა ("ეშმაკმა დალახვროს!"). და საერთოდ, ნებისმიერი სალანძღავი სიტყვის ხმარება ლაპარაკის დროს მკრეხელობაა და მძიმე ცოდვაა. მტკიცედ უნდა ვებრძოლოთ ამ სენს, თორემ რაიმე სულიერ სიჯანსაღეზე ლაპარაკიც კი ზედმეტია.