ციტატები
ციტატები სიბრძნე, გამონათქვამები, ამონარიდები
რაც შეგვეძლო, გავაკეთეთ წინა წელს?
ყოველ ახალ წელს იმედით ვხვდებით, რადგანაც რაღაც ახალი მოაქვს მას. ღმერთმა იმედი არ მოგვიშალოს! დღეს ვტოვებთ იმ სავანეს, სადაც ერთი წლის მანძილზე ვიმყოფებოდით და ჩვენს წინაშე იხსნება ახალი კარი: ვიდრე მას შევაღებდეთ, უნდა გადავხედოთ განვლილ გზას, გავიხსენოთ საქმენი ჩვენნი და ისინი, ვინც ჩვენს გარშემო იმყოფებოდნენ; მოვიგონოთ, შევძელით თუ არა იმისი გაკეთება, რაც გვევალებოდა: შევუმსუბუქეთ შრომა ან ტანჯვა მოყვასსა ჩვენსა, მოვწმინდეთ ცრემლი მტირალს, მივაწოდეთ პური მშიერს, წყალი - მწყურვალს, ყურად ვიღეთ თხოვნა მათი, ვინც შველას ჩვენგან ელოდა, თუ დავიხშეთ სასმენელნი და ჩვენს თავში ჩაკეტილნი მხოლოდ საკუთარ კეთილდღეობაზე ვზრუნავდით?
ვისაც სჯერა, რომ თავად მიაღწია ამა თუ იმ სათნოებას
სატანა ცდილობს, მოღვაწეებს ბრძოლის მიზანი მოსტაცოს. ეს ძარცვა ადამიანის გაამპარტავნებაში გამოიხატება. აქედან გამომდინარე, მას ნებისმიერი საქმის კეთებისას სჯერა, რომ საკუთარი წინსვლითა და ძალისხმევით მიაღწია ამა თუ იმ სათნოებას. ამგვარად რჩება მისი შრომა საზღაურის, ბრძოლა – სასოების, საქმე კი – დაფასების გარეშე.
თემა: ამპარტავნება, ქედმაღლობა, სათნოებები, ეშმაკი, დემონიავტორი: ბერი ეფრემ ფილოთეველი (არიზონელი)
წყარო: მამობრივი დარიგებანი
ძმანო ჩემნო, ღმერთმან მოგეცინ მადლი ყოველთა სიყვარულისა ჩემისა, არამედ მე კაცი ვარ ცოდვილი და უკეთუ მართალი ძალით ცხონდეს, მე რაოდენი უფროსი მიხმს, რათა არა განვარდე სასუფევლისაგან, რამეთუ მამა ჩემი და წინამძღუარი მოღვაწეთა დიდი ანტონი; გასმიეს განაღა მრავალ გზის თუ ვითარსა მოღვაწებასა დასმინებდა მოღუაწებათა ზედა და ყოვლად არა მოაკლო სიბერესა შინა თვისსა შრომა, რომელსაც ჭეშმარიტად მოეღო გულსავსება დამკვიდრებად ანგელოზთა თანა; კუალად დიდი მაკარი, რომელმან იგი ყოველი ცხოვრება თვისი მოღვაწებასა შინა აღასრულა, იხილეთ, ვითარღა მოშიშ იყო, რაჟამს იგი განვიდა ხორცთაგან ბოროტნი და ჰაერის მცუელნი ეტყოდეს, ვითარმედ მაკარი განხუედ და განგუერი, ხოლო სამგზის სანატრელმან სიმდაბლე ხორციელი სულითაცა დაიცუა, ვიდრემდის არა შეიწყნარა იგი ნათელმან ღვთაებისამან, არა რქუა მდევართა მათ თვისთა, თუ განვერი ხელთაგან თქუენთა და ყოველნი წმიდანი მამანი, დიდითა ღუაწლითა განერნეს ეშმაკისა მზაკუარებათაგან. ხოლო მე ცოდვილსა ამას რაოდენ უმეტეს მიხმს ღუაწლი, რათა არა მივეცე სასჯელსა მას ულხინებელსა და დაუსრულებელსა, რამეთუ წერილ არს, რომელსაცა ზედა ვინ იპოვოს, მასცა ზედა განიკითხოს. აწ უკუე ლოცვა ჰყავთ ჩემთვის ძმანო; რათა მომცეს ღმერთმან მოთმინებაი და ძალი და რათა იყვნეს მღვიმე ესე დასაფლველცა უბადრუკთა ამათ ხორცთა ჩემთა. ხოლო თქუენ გამოირჩიეთ თქუენ ზედა წინამძღუარი, რომელიც შემძლებელ იყოს განგებად სულთა თქუენთა ცხოვრებისა.
ასეთ საქმეს ორმაგი მადლი აქვს – მორჩილებისა და ლოცვის
როცა ბაგეები ლოცულობენ და ხელები შრომობენ, საქმეს ორმაგი მადლი აქვს – მორჩილებისა და ლოცვის. მორჩილებით აღსრულებული საქმისგან სასყიდელს მივიღებთ, ლოცვა კი მას განწმენდს. ხელსაქმეს თუ ფიზიკურ შრომას, რასაც თან ახლავს ლოცვა, განსაკუთრებული მადლი აქვს.
თემა: ლოცვა, მორჩილება, იესოს ლოცვა, შრომა, საქმეავტორი: ბერი ეფრემ ფილოთეველი (არიზონელი)
წყარო: მამობრივი დარიგებანი
ტვირთული ჯვრის შესაბამისი დიდება და განსვენება
როდესაც სული ზეციურ ნეტარებაში იხილავს, რომ დიდება და განსვენება ტვირთული ჯვრის შესაბამისი მიეცა, თავს დაიტირებს, რატომ არ იტვირთა უფრო დიდი ჯვარი, უმეტესი დიდება და განსვენება რომ მიეღო. იტყვის: „მაშინ შრომა ხანმოკლე იყო, ხოლო ახლა საუკუნო სიკეთეს ვაკლდები!“ მამამთავარი აბრაამიც კი, როცა სასყიდლის განაწილებას იხილავს, დანანებით იფიქრებს, რატომ მეტად არ იღვაწა!
თემა: ჯვარი, ცხონება, სასუფეველი, სამოთხეავტორი: ბერი ეფრემ ფილოთეველი (არიზონელი)
წყარო: მამობრივი დარიგებანი
752. ერთ სქოლასტიკოსს, საცხოვრებლის მამებისთვის საყვარელ, ქრისტესმოყვარე კაცს, რომელიც ღვთის გულისათვის ჩვეულებრივ ყოველთვის გულმოდგინედ ასრულებდა მათ თხოვნებს, აბბამ აუცილებელ და გადაუდებელ საქმეში დახმარება სთხოვა; მაგრამ ის, ეშმაკის მანქანებით, ამ საქმეში სიზარმაცემ შეიპყრო. შეწუხებულმა აბბამ იმავე ბერს ჰკითხა, თუ რა მიეწერა მისთვის.
მან შემდეგი წერილის დაწერა ბრძანა: „ვიცით, რომ გაჭირვებთ და გავიწროვებთ, გაბეზრებთ რა თავს ჩვენი საქმით, მაგრამ შენც შეურაცხგვყოფ, როდესაც ზარმაცობ და არაფერს აკეთებ. გულახდილად გვითხარი თუ გამძიმებთ და ამიერიდან აღარ შეგაწუხებთ; ღმერთი ჩვენი მოთხოვნილებების აღსრულებაში, შენი მეშვეობით თუ არა, სხვისი ხელით დაგვეხმარება. ასე რომ, ან ეცადე ჩვენი საქმისთვის, ან გვითხარი რომ არ გსურს ის და მაშინ თავად ღმერთი იზრუნებს ამისთვის და ილოცე ჩვენთვის.
როდესაც სქოლასტიკოსმა ეს მოისმინა, გული თითქოს ცეცხლმა აუბრიალა. მან მინდობილ საქმეში გულწრფელად იშრომა, მამების ლოცვით მალე წარმატებას მიაღწია და მათი გადაუდებელი საჭიროება ამით უზრუნველყო. ამის შემდეგ, ის მამებთან მივიდა, თავი მოუხარა და შენდობა ითხოვა.
რა დიდი ძალა აქვს ძლიერის სიტყვას, რომელსაც სულიწმინდა წარმოშობს. ის ყველაფერს სწრაფად ასრულებს, ვინაიდან: „ბრძენთა სიტყვები, - ამბობს წერილი, - წვერგამახული სოლებია“ (ეკლეს. 12, 11); ასევე მოხდა აქაც: საქმე აღსრულდა და იმ ადამიანის სული სიზარმაცისაგან განიკურნა, რომელიც ყველა ბოროტების დედაა.
ნუ, ძმანო უთმინოებასა ესე ყოველივე წინა უხსენ, ოდესცა მოვიდეს და ამისგან უძნელესი უკანასკნელ სხვა: ოდეს მოვიდეს ქრისტე განსჯად ცოცხალთა და მკვდართა, ოდეს დაჯდეს საყდართა დიდებისათა, და ყოველნივე მეფენი და მთავარნი მის წინაშე დგენ შეძრწუნებულნი და ქვედადრეკილნი, და გვეტყოდეს:
- აწ, ერო ჩემო, რჩეულო ჩემო, თქვენთვის დავმდაბლდი, თქვენთვის განვხორციელდი, თქვენთვის ტანჯვანი თავს ვიხსენ, - გვიჩვენოს თავი თვისი ეკლის გვირგვინისაგან ნაწერტი, პირი ნანერწყვი ურიათაგან, ბეწნი ნაგვემნი, ყვრიმალნ ნაცემნი, ხელნი და ფეხნი დასმჭვალულნი, გვერდნი განგვრემულნი, - ესე ყოველი თქვენთვის დავითმინე, რათა ჯოჯოხეთით გიხსნა. აწე თქვენ რა უკვე მოითმინეთ ჩემთვის, რა ძღვენი მოგიღებიესთმოთმინებისა? – მომართუთ მე!
ვაი, რა-მე მიუგოთ, მითხარით მე?
მაშინ დიდად სირცხვილეულნი იქმნებიან უთმინონი კაცნი! საზარელ არს მას დღესა განვარდნა პირისაგან მისისა, უძნელეს არს ყოველთა ტანჯვათა ჯოჯოხეთისათა. მაშინ ვინღა იყოს შემწე მისი? რომელიღა გამოჩნდეს მეოხი მისი, ოდეს გამოხდეს განჩინება და მიეცეს ეშმაკსა წარმწყმედელსა?
ნუ, ძმანო საყვარელნო! შევიშინოთ დღისა მისთვის და ჟამისა და აწე სოფელსა ამას შინა მოვითმინნეთ ჟამნი მოსათმენელნი, რათა არა ძნელსა მას და უთმინოთა მოსათმენელისა მოთმენად შევიქმნეთ. აქვე თავს ვიდვათ წუთისა ამის ჟამისა ჭირნი და შრომანი, რათა მას ძნელსა ჭირსა და პყრობილობასა განვერნეთ და საუკუნოისა სატანჯველთაგან ვიხსნეთ და ქრისტეს თანა ვიხარებდეთ უკუნისამდე, ამინ.
ასეთი მორჩილება „აიღე და წყალში გადააგდე“!
ნახე, როგორ გაბრწყინდნენ ძველი დროის მორჩილები: მათ ყველაფერი მორჩილების სამსხვერპლოზე მიიტანეს; სულიერ წინამძღვრებს სრული რწმენით, მორჩილებითა და სიყვარულით სათნოეყვნენ. შენ კი ჯერ მოძღვრის სიტყვებს განსჯი, შენში გულისსიტყვები აღიძვრება და შესაბამისად, ან მორჩილებას აღასრულებ, ან ურჩობ. ასეთი მორჩილება „აიღე და წყალში გადააგდე“. არა გულისსიტყვები, არამედ შრომა! არა შეპასუხება, არამედ სიკვდილი! სიკვდილი მორჩილებისთვის! ღვთის წინაშე მორჩილების აღმასრულებელნი მხოლოდ ასე გავმართლდებით.
თემა: მორჩილება, სულიერი მოძღვარი, ურჩობა, თვითნებობაავტორი: ბერი ეფრემ ფილოთეველი (არიზონელი)
წყარო: მამობრივი დარიგებანი
ამ სიმდიდრით ტკბობა კი მიწიერ სიამეზე არ გაიცვლება
ქრისტეს მორჩილებით მარადიული ცხოვრება მოგვეცა, ადამის ურჩობით კი ჯოჯოხეთის უფსკრულში ჩავცვივდით. ჭეშმარიტად, მორჩილების გზა გოლგოთისკენ მიდის და მაღლდება. ეს გზა შრომას მოითხოვს, ოფლს დავღვრით და დავიღლებით, მაგრამ ვიფიქროთ, რომ აღდგომის შემდეგ სულის სიწმინდესა და ძეობას მოვიპოვებთ, ამ სიმდიდრით ტკბობა კი მიწიერ სიამეზე არ გაიცვლება.
ჩვენ უნდა ვისწავლოთ შრომა, შრომა დაუღალავი და თავდადებული, მსგავსად იმ ქვეყნის მოქალაქეებისა, რომელთა ყოფასაც შევნატრით.
ხშირად მეკითხებიან: რა ვქნა, შესაძლებლობები არა მაქვს, რომ სერიოზულ საქმეს მოვკიდო ხელიო. გზის დასაწყისშივე სერიოზული ნაბიჯების გადადგმა არც არის სწორი. გადავხედოთ ისტორიას. თითქმის ყველა დიდმა ადამიანმა თავისი მოღვაწეობა უბრალო საქმით დაიწყო. გავიხსენოთ თუნდაც ამერიკის პრეზიდენტი გარფილდი, რომელიც ამ თანამდებობაზე 1880 წელს აირჩიეს.
გარფილდი 19 წლისა იყო, ინსტიტუტში მოწყობა რომ გადაწყვიტა, მაგრამ რადგან ღარიბი ოჯახიდან იყო და სწავლის ქირის გადახდის საშუალება არ ჰქონდა, ინსტიტუტის აუდიტორიების დალაგება არ ითაკილა. ამასთან ყოველ დილით ხუთ საათზე ზარს რეკდა. როცა სასწავლებლის დირექტორმა ჰკითხა: გაქვს თავის იმედი, რომ ზუსტად აასრულებ ამ საქმესო? ყმაწვილმა ორი კვირის საგამოცდო ვადა ითხოვა.
გარფილდმა თავისი მოვალეობა მშვენივრად შეასრულა, ინსტიტუტი წარმატებით დაამთავრა და გახდა რესპუბლიკელთა პარტიის ხელმძღვანელი, შემდეგ კი ამერიკის პრეზიდენტი. გვახსენდება მაცხოვრის იგავის სიტყვები: "... კეთილო მონავ, რაკი მცირედში სანდო იყავ, დიდს განდობ შენ: შემოდი შენი პატრონის სიხარულში" (მათე 25,23).
პრეზიდენტ გარფილდის და სხვა ცნობილ პიროვნებათა ცხოვრების მაგალითმა ჩვენს ახალგაზრდებს უნდა შეახსენოს, რომ ადამიანის ღირსების დამამცირებელი შრომა არ არსებობს, რომ შრომა აკეთილშობილებს პიროვნებას და სხვათა თვალიც ავტორიტეტს ჰმატებს მას.