ციტატები
ციტატები სიბრძნე, გამონათქვამები, ამონარიდები
თუ ხატს სახე შენარჩუნებული აქვს, ხომ შეიძლება განხლდეს, ან ახალი ჩარჩო გაუკეთდს?! როგორ შეიძლება, უფლის ან წმიდანების ხატი დამარხო, ან დაწვა. თუ ხატის მეორე მხარეს არის გარყვნილი სურათი, სხვა რაიმე ბიწი და არ შორდება - საღებავიც რომ გადაუსვა, მაინც შიგნით რჩება - აქ არის ბოროტის მახე დაგებული. ბოროტს უნდა სიძვის წილი სთადოს სიწმინდეში. აქ არ შეიძლება თანაზიარება ისევე, როგორც უფლისა და ბელიარის. მხოლოდ ამ ერთადერთ შემთხვევაში იწვება ხატი, ხოლო თუ უკანა მხარეს ღმრთისმშობლის, ან რომელიმე წმიდანის ხატია, ფიცარზე არ ეკვრება; თუ ერთ მხარეს წაღმა ხატია და მეორე მხარეს უკუღმა, ამ შემXვევაში ჰორიზონტალურად იდება.
ყოველთა წმიდათა კაცთათვის თქმულ არს წერილსა შინა, რომელ ცხოვრება მათი დაფარულ არს ღმერთსა შინა, გარნა უმეტესად ითქმის ესე ღთისმშობლისათვის, რომლისა ყოველი გონება და არსება იყო დაფარულ ღვთის არსებასა შინა. გარეშეობა ღვთისმშობლისა არ აჩენდა არცა ერთსა მისსა დაფარულსა დიდებულებასა; ვერავინ განარჩევდა მას სხვათა ქალთაგან, ვერცა შესამოსლითა, ვერცა სუფრასა ზედა და ვერცა სხვითა გარეგანითა გარემოებითა; ოდეს გულსა შინა მისსა ნათლობდა ნათელი ღვთაებისა, ოდეს ყოველი გონება მისი იყო გართული ზეციერითა ჰაზრითა და გული აღვსებული გამოუთქმელითა სათნოებითა, გარეგანი მისი იყო უბრალო და მსგავსი ყოველთა სხვათა ქალთა.
თემა: ღმრთისმშობელიავტორი: წმ. ეპისკოპოსი გაბრიელი (ქიქოძე)
წყარო: ქადაგებანი გაბრიელ ეპისკოპოსისა - I ტომი
სამშობლო საყვარელო, ღმრთისმშობლის წილხვედრო, ბრძმედსა შინა ტანჯვა-ვაებისასა განწმედილო! შენთვის დაწული, შენგან განშორებული, შენთვის მტირალი, მუდამ შენკენ ლტოლვილი, დღეს განვისვენებ ტკბილსა შინა წიაღსა შენსა არა ვითარცა შვილი უძღები, არამედ ვითარცა მესაიდუმლე და სინდისი ეკლესიისა შენისა... ვიცი, შენი გულისყური ამჟამად ჩემკენაა მოქცეული და მეკითხება: რა მომიტანე, რა მალამოსა სცხებ იარებსა ჩემსა, რით მანუგეშებ სევდა მოსილსა? ყური მომიპყარ: "არა მოველ, რათა გიმსახურო, არამედ მსახურებად შენდა და მიცემად სული სახსრად შენდა". მოვედი არა ვითარცა მნე სასყიდით დადგინებული, რამედ ვითარცა მნე ერთგული და მარად მორჩილი.
ქრისტიანს განსაკუთრებით მოეთხოვება სუფთა გული, რომ გულის თვალით შეძლოს დანახვა, თუ ვინ არის ღმერთი. უნდა შეძლოს და დაინახოს ამ გულმა ღვთის სიყვარული და მთელიანად მისი სრულყოფილება, მშვენიერება ანგელოზებისა, დიდება ღვთისმშობლისა, სილამაზე და დიდებულება მისი სულისა, როგორც ღვთის დედისა, სილამაზე ღვთის წმინდათა სულებისა, მათი სიყვარული ჩვენდამი. გულის თვალით უნდა ჭვრეტდეს ქრისტიანი სარწმუნოების ჭეშმარიტებას საიდუმლოებების ჩათვლით, უნდა გრძნობდეს მათ დიდებულებას. ასევე აუცილებელია საკუთარი სულიერი მდგომარეობის, განსაკუთრებით საკუთარი ცოდვების დანახვა. უსუფთაო გული კი, მიწიერ გულისთქმებს აყოლია და მათზე გადანასკული ამ ყველაფერს ვერ დაინახავს.
ჰოი, ღვთივკურთხეულო საქართველოვ, წინასწარმეტყველი დავითის მსგავსად რჩეულთა შორის ამაღლებულო; ღვთისმშობლის საფარველით დაცულო ივერთ სამკვიდროვ, ანდრია მოციქულისა და წმინდა ნინოს მიერ ქრისტეს ნათლით განბრწყინვებულო და ათთა ბევრთა და სხვა მრავალთა მოწამეთა სისხლით მორწყულო; დროშავ სვიანო, უძლეველო, გორგასლიანო, დავითიან-თამარიანო; საიდუმლოთა დიდთა დამტევნელო ენავ ქართულო, ლაზარეს მსგავსად მკვდრეთით აღმდგარო; ღვთაებრივი სიყვარულის თანაზიარო სულო ქართულო, უტკბილესო ჩანგო ჩვენო, მრავალხმიანო.
შეურყეველი იდექ მტკიცედ, უფალი შენთანა!
გწამდეს, გიყვარდეს, სთესე სიკეთე და დასტკბი ხელთა შენთა შრომის ნაყოფით, რათა იყო ერთიანი და მთლიანი და იხარო ორსავე სოფელსა შინა. ამინ!
როცა მე ვიყავი ახალგაზრდა მორჩილი, ერთხელ ვლოცულობდი ღვთისმშობლის ხატის წინ და იესოს ლოცვა შევიდა ჩემს გულში, თვითონ წარმოითქმებოდა. ერთხელაც ეკლესიაში მე ვუსმენდი ისაიას წინასწარმეტყველების საკითხავს და სიტყვებზე: „განიბანენით და წმიდა იქმენით“ (ის. 1, 16), გავიფიქრე: „ეგებ ღვთისმშობელმა შესცოდა ოდესმე, თუნდაც ფიქრით“, და საოცრება, ჩემს გულში ლოცვასთან ერთად ხმამ ნათლად თქვა: „ღვთისმშობელს არასდროს არ შეუცოდავს ფიქრითაც კი“. ასე სულიწმიდამ ჩემს გულში დაამოწმა მისი სისუფთავე. მიწიერი ცხოვრების დროს ჰქონდა მასაც ზოგიერთი უცოდველი შეცდომები; ეს ჩანს სახარებიდან, როცა იერუსალიმიდან დაბრუნებისას, არ იცოდა სად იყო მისი ძე და შემდეგ იოსებთან ერთად სამი დღე ეძებდა მას. (ლუკ. 2, 44-46).
იყო შემთხვევები, როდესაც ღმრთის ნება ძილთა შორის ეცხადებოდათ მართალთ; მაგრამ მსგავს გამოცხადებებს ზეციური გამოცხადების აშკარა ნიშნები ახლდა, რამეთუ ხდებოდა ანგელოზთა ან წმიდანთა და თვით უფლის გამოცხადება. მაგრამ, საერთოდ, სიზმარეულ ჩვენებებს უნდა განეკრძალო, რათა მათ მიერ ცდუნებაში არ შთავარდე, რამეთუ სიზმარეული ჩვენებების რწმენით მრავალი ცთუნდა. სიბრძნის მოყვარე ბერი თეოქტირისტე, რომელმაც შეადგინა ყოვლადწმიდა ღმრთისმშობლის პარაკლისი, ერწმუნა სიზმრებს და ბოლოს იმგვარად ცთუნდა მათ მიერ, რომ დაიღუპა. ამიტომ სიფრთხილეა საჭირო, რათა არ გაგიტაცოს სიზმარეულმა ოცნებებმა. სიზმრების მორწმუნე საკუთარი ჩრდილის მიმდევარს ჰგავს; ჭეშმარიტად სიბრძნისმოყვარეა ის, ვინც არ ერწმუნება სიზმარეულ ოცნებებს.
მინდა შევეხო ისეთ საკითხს, რომელიც არც თუ იშვიათად დამახასიათებელია პიროვნებისათვის. საკითხი ეხება მიჯაჭვულობის ტენდენციას. მიჯაჭვულობა ვინმესადმი, ვინც არ უნდა იყოს ის, უდიდეს დამაბრკოლებელ მიზეზს წარმოადგენს პიროვნებისათვის, როგორც ინდივიდისთვის. თუ ამ სახით ხდება ბავშვის და შემდგომ მოზარდის აღზრდა, ან კიდევ ასეთ მიდრეკილებებსა და თვისებებს ავლენს მშობლისადმი ან დედმამიშვილისადმი და საერთოდ ვინმესადმი და ამას სათანადო ყურადღება არ მიექცევა, ასეთ მოზარდში ქვეითდება თვითრეალიზების შესაძლებლობანიცა და სურვილიც, კარგავს უნარს, შეეწინააღმდეგოს მომავალი ცხოვრების სირთულეებს. უფრო მეტიც, იგი მომავლისთვის არშემდგარ პიროვნებად იქნება მოაზრებული და სიცოცხლის ბოლომდე გაჰყვება არასრულფასოვნების განცდა.
მონოფიზიტური ბოროტმორწმუნეობა, შემდგარი სხვადასხვა მწვალებლობისაგან, თავის თავში შეიცავს სამ უმთავრეს და სხვებზე უფრო უკეთურ და საძაგელ მწვალებლობას. მათგან პირველი და ყველაზე უბოროტესი იმაში მდგომარეობს, რომ ისინი ბრძნობენ, თითქოსდა სიტყუა-ღმერთის მაცხოვნებელი ვნების დროს, უვნებო ღმრთაება სიკვდილს დაექვემდებარა, ისევე, როგორც (მისი) ადამიანობა (კაცობრივი ბუნება); მეორე ამტკიცებს, რომ განკაცებულმა სიტყუა-ღმერთმა, ზეცად ამაღლების შემდეგ, განიძარცვა მის მიერ ყოვლადწმიდა ღვთისმშობლის უწმიდეს სისხლთაგან მიღებული ღვთაებრივი ხორცი; მესამე კი უმართებულოდ შეურევს ქრისტეში შეურევნელად შეერთებულ ორ ბუნებას - ადამიანურს და ღვთაებრივს, რომლებიც თითქოსდა ერთ ბუნებად იქცნენ. ასეთია მათი უმთავრესი ღმრთივსაძაგელი მწვალებლობანი.
გაღიზიანებული მშობელი
გაღიზიანებული მშობელი საშიშია, ბავშვი გარბის ასეთი მშობლისგან.
ხმამაღალი საუბარი ნიშნავს იმას, რომ მე მივეცი მაგალითი, ჩემი შვილი რომ თავის შვილთანაც ასე მოიქცეს. რა ქცევაც ვუჩვენე, ის ქცევა გაჰყვა მას და თუ მე ცოტათი მაინც პატივს მცემს, ეს ქცევა განმტკიცდება მასში და იგივეს გამოავლენს.
ამრიგად, გაღიზიანება უნდა მოიცილონ მშობლებმა