ციტატები
ციტატები სიბრძნე, გამონათქვამები, ამონარიდები
ნუ დაგღლის გაფანტული გონების მრავალგზის უკან დაბრუნება!
ნუ დაგღლის გაფანტული გონების მრავალგზის უკან დაბრუნება. ღმერთი შენს გულმოდგინებასა და შრომას დაინახავს და გამოგიგზავნის თავის მადლს, რომელიც გაფანტულ გონებას შემოკრებს. სადაც მადლია, იქ ყველაფერი სიხარულით, ძალისხმევის გარეშე ხდება.
თემა: მადლი, გონება, შრომა, გულმოდგინება, გულმხურვალებაავტორი: ბერი ეფრემ ფილოთეველი (არიზონელი)
წყარო: მამობრივი დარიგებანი
სწავლა არ მინდა, სხვისი სწავლება კი მიხარია;
მორჩილება არ მინდა, სხვისი დამორჩილება კი მიყვარს;
შრომა არ მინდა, სხვისი დატვირთვა კი მეხალისება;
პატივის მიგება არ მინდა, პატივცემული კი მინდა ვიყო;
საყვედურებს ვერ ვიტან, დასაყვედურება კი მიყვარს;
არ მინდა მამცირებდნენ, სხვის დამცირება კი მიყვარს;
ბრძენი ვარ რჩევების მიცემაში, მათს შესრულებაში კი არა;
რასაც უნდა ვაკეთებდე, იმას ვლაპარაკობ, ხოლო რაც არც კი ითქმის, იმას ვაკეთებ;
თუ ძმამ შესცოდა, სიამოვნებით ვამხელ მას, ხოლო თუ თავად ვცოდავ, რომ მამხელენ, არ მსიამოვნებს".
თემა: ადამი და ევა, ცოდვაავტორი: მამა ვალენტინი მორდასოვი
წყარო: მოძღვრის ძალზე სასარგებლო რჩევები მრევლისათვის
"ყველაზე მეტად სამი რამ უნდა დაიცვა, - ამბობს სვიმეონ ახალი ღვთისმეტყველი: 1. უზრუნველობა ყველაფრის მიმართ, როგორც ღვთისნიერი, ასევე არაღვთისნიერი საქმეებისადმი. სხვაგვარად რომ ვთქვათ, მოკვდინება ყველაფრის მიმართ; 2. სუფთა სინდისი ყველაფერში - რაიმეში მტკიცედ რომ არ გამხელდეს და 3. სრული მიუჯაჭველობა, რათა შენი აზრი არ იხრებოდეს არანაირი ამსოფლიური ნივთისაკენ და იდგე ყურადღებით შიგნით, საკუთარ თავში (არა თავის არეში, არამედ გულში)".
ამასთანავე, წმ. სვიმეონი მიუთითებს იმ გარეგნულ მეთოდებზე, რომლებიც ზოგიერთს აცდუნებენ და საქმეს აშორებენ, ხოლო სხვებს უმრუდებენ თავად საქმეს. რამდენადაც ამ მეთოდს, ხელმძღვანელთა უკმარისობის გამო, შესაძლოა არასასურველი შედეგები ახლდეს (მათი დანიშნულება კი მხოლოდ შინაგანისაქმიანობის მიმართ გარეგნულ ხელშეწყობაშია და არაფერს არსებითს არ იძლევიან), ამიტომ ჩვენ მათ გამოვტოვებთ.
საქმის არსი მდგომარეობს გონებით გულში დგომის ჩვევის გმომუშავებაში სწორად ამ მგრძნობიარე გულში, მაგრამ არა გრძნობის მეშვეობით.
საჭიროა გონების თავიდან გულში ჩაყვანა და იქ მოთავსება, ანუ როგორც ერთ-ერთმა ბერმა თქვა - გონების გულთან შერწყმა.
როგორ მივაღწიოთ ამას?
ძიე და ჰპოვებ. ის ყველაზე ადვილად მიიღწევა ღვთის წინაშე სვლით და ლოცვაში შრომით, განსაკუთრებით კი ტაძრის გარემოში ყოფნით.
მაგრამ უნდა გვახსოვდეს, რომ ჩვენი მხოლოდ შრომაა, ხოლო თავად საქმე, გონების გულთან შერწყმა, არის მადლის საჩუქარი, როდესაც ამას ისურვებს უფალი. მის საუკეთესო მაგალითია მაქსიმე კაფსოკალივიტი.
თემა: იესოს ლოცვაავტორი: წმ. სვიმეონ ახალი ღვთისმეტყველი
წყარო: გონებრივი ღვაწლი. იესოს ლოცვის შესახებ
წმიდა სპირიდონის საქციელი მტაცებლებთან
ერთხელ წმიდა სპირიდონ მღვდელმთავრის სახლში ქურდები შეიპარნენ, რამდენიმე ცხვარი მოიპარეს და წასვლას აპირებდნენ. მაგრამ უფალს უყვარდა მოსაგრე და მისი მამულის საკუთრებას იცავდა. მან შეკრა ქურდები უხილავი ძალით ისე, რომ მათ ადგილიდან დაძვრა არ შეეძლოთ და ისე დარჩნენ დილამდე. გამთენიისას ღირსი სპირიდონი თავისი სენაკიდან გამოვიდა და ისინი ესოდენ საბრალო მდგომარეობაში იხილა. მან დამოძღვრა, რომ სხვისი არ უნდა მოეტაცებინათ და საკუთარი შრომით უნდა ერჩინათ თავი. შემდეგ ლოცვით გახსნა მათი შემბოჭავი ჯაჭვი და გაუშვა, თან ერთი ცხვარი აჩუქა მათ და დაამატა:
-წაიყვანეთ იგი, რათა ამაოდ არ ჩაიაროს თქვენმა შრომამ და ღამისთევამ
ჩემს ყურამდე კოაღწია ცნობა, რომ თქვენს სულში ზოჯერ განკითხვა და შეშფოთება იჩენს თავს. კარგად დააკვირდით. ეს ზოგჯერ კი არა, იშვიათადაც რომ ხდებოდეს, ამითაც არც თუ მცირე უბედურება გელით. საკუთარ თავზე დიდი წარმოდგენა ორ რამეს აღმოაცენებს: საკუთარი თავის ქებას და სხვათა განკითხვას. აი, ბოროტი სამეული, რომელიც დაღუპვისაკენ გაგაქანებთ. ეტლიდან უნდა გამოხსნათ და გაფანტოთ ეს გახელებული ცხენები. მხოლოდ ამის შემდეგ შეიძლება ითქვას: წყნარად თუ გაუყვებით გზას, შორს წახვალთ. დააკვირდით, გეთაყვა, საკუთარ თავს უფრო კარგად.
ფიზიკური შრომა საშური საქმეა, მაგრამ მორჩილების საქმე წმიდაა. ნუ განეშორება თქვენს გულს ღვთის ხსოვნა. როგორც სინათლეს ცხედავთ, ისე უნდა ვხედავდეთ უფალს საკუთარი თავის წინაშე და გულში მის ფერხთით სიმდაბლის და შემუსვრილების გრძნობით უნდა ვეცემოდეთ. მაშინ მოვა შიში გამომაფხიზლებელი. კარგი იქნება ვინმე რომ გლანძღავდეთ. გიხაროდეთ ეს თუ მოხდა. როცა გარშემო ყველანი გაქებენ და სიმართლეს არავინ გეუბნებათ, ცუდია. დიდხანს გაგრძელდება კი ეს თქვენი არეული მდგომარეობა? უნებურად დაიწყებთ საკუთარიუ თავის რაიმედ მიჩნევას და სხვების ჭკუის სწავლებას.
ღმერთი ყოველთვის თქვენთანაა სიკეთეში! მაგრამ ფრთხილად იყავით: არ აღმოჩნდეთ იმათ რიგებში, ვინც გარეგნულად მოწესრიგებული, თითქოსდა მშვიდადაა, მაგრამ არ გააჩნია შინაგანი გრძნობები; უამისოდ ხომ არ იწმინდება ადამიანი და არ მოიზიდება ღვთის მადლი. ეს კი მაშინვე მოხდება, როგორც კი გადაიხრებით საკუთარ თავზე დიდი წარმოდგენისა და თვითკმაყოფილებისაკენ, პატივმოყვარეობა რომ გამოამზეურებს.
თემა: ამპარტავნება, ქედმაღლობა, განკითხვაავტორი: წმ. თეოფანე დაყუდებული
წყარო: გონებრივი ღვაწლი. იესოს ლოცვის შესახებ
იგივე ხდება ჩვენი გულის სახელმწიფოშიც!
როცა ქრისტე ნამდვილად დამკვიდრდება გულში, ყველაფერი მას დაემორჩილება, როგორც მეფეს, რომელიც სახელმწიფოს დაიპყრობს და დედაქალაქში აღსაყდრდება. მაშინ ის თავისი ჯარით ყველა მეამბოხეს დაიმორჩილებს, ესე იგი, განდევნის მტრებს, შინაგანი მღელვარებისგან დააწყნარებს სახელმწიფოს და მშვიდობა დამყარდება. მეფე საყდარზეა დაბრძანებული და ხედავს, რომ ყველა მისი ქვეშევრდომია და მას ემორჩილება. მას უხარია და მხიარულობს, რადგან ხედავს, რომ ბრძოლა და შრომა დამთავრდა, რამაც ყველა მას დაუმორჩილა და მშვიდობა და წარმატება მოუტანა.
იგივე ხდება ჩვენი გულის სახელმწიფოშიც, სადაც მრავალი მტერია, ამბოხებები, გულისსიტყვები, ვნებები, უძლურებები, ქარიშხლები და შფოთია. ეს ყველაფერი ადამიანის გულშია.
კარგა დიდ ხანს, ახალგაზრდობაში, არ მესმოდა, რა აუცილებელი იყო სულის განმტკიცება სული წმიდით. ყოვლადმოწყალემ გამაგებინა ამის მნიშვნელობა. დიახ, იგი ნამდვილად საჭიროა ჩვენი ყოფიერების ყოველ წამს, როგორც სუნთქვაა აუცილებელი ლოცვისას და საერთოდ, მთელი ჩვენი ცხოვრების გზაზე. სული წმიდის შემწეობის გარეშე სული მუდმივად ცოდვისკენ იხრება და ეს მის სიკვდილს უდრის. ითენთება, ეშვება, ძალა ერთმევა გულში დაბუდებული ბოროტებისაგან და უხმარი ხდება სიკეთისათვის. სული წმიდის გარეშე გრძნობ, როგორ მიიწევს გული სხვადასხვა უკეთურებისაკენ, ყოველ წუთს მზადაა, ჩაეფლას მორევში. ასეთ დროს გული მტკიცეს უნდა დადგეს ქვაზე და ეს ქვა - სული წმიდაა. ისაა, რომ ამტკიცებს ჩვენს ძალებს და თუ კაცი ლოცულობს, იგი (სული წმიდა) ამაგრებს კაცის გულს, რწმენას, იმედს აძლევს, რომ მიეცემა ლოცვაში ნათხოვნი. სული წმიდა გულში ღვთის სიყვარულს აღვივებს და აგიზგიზებს, სულს ნათელ, კეთილ აზრებს უნერგავს, რომელიც გულსა და გონებას ძალას მატებს. სხვადასხვა საქმეებშია კაცი ჩაფლული და ისევ სული წმიდა უმაგრებს გულს და აძლევს იმის შეგნებას, რომ აუცილებელი და მნიშვნელოვანია მისი შრომა, შეუმუსრავი მოთმინებით ამტკიცებს მას, რითაც ყველანაირი სიძნელე ითრგუნება. ადამიანებთან მიმართებაში სული წმიდა კაცს პატივისცემას უნერგავს ყველას მიმართ, განურჩევლად სქესისა და მდგომარეობისა (რადგან ადამიანი გამოსყიდულია ქრისტე-ღმერთის სისხლით) და ამიტომაც, იგი ვეღარ ამჩნევს მავანის არაკეთილსახიერებას, უხეირო ძალით გვკრავს, ყველას ერთად, როგორც შვილებს ზეციური მამისას და იესო ქრისტეში გვასწავლის ლოცვას: მამაო ჩვენო, რომელი ხარ ცათა შინა...
არავითარი შრომა, ქრისტეს მიერ საყვარელნო, თავისთავად არ ამცირებს ადამიანის ზნეობრივ ღირსებას. ყოველ წარმაებულ შრომას აქვს თავისი ღირებულება ღვთის თვალში და ადამიანის ცხოვრებაში. შავი, დაბალი სამუშაო, - ეს გარეგნული თვისებაა, რომელიც არაფერს არ მეტყველებს მის ზნეობრივ ღირსებაზე. ადამიანი მკვეთრად უნდა არჩევდეს ორგვარ შრომას: ზნეობრივს და არაზნეობრივს. პატიოსანი, სასარგებლო შრომა, როგორი სამუშაოთაც არ უნდა გამოიხატებოდეს და გარეგნულად სუფთა, კეთილშობილი და ზნეობრივი ღირსების შრომით შრომათ უნდა ჩაითვალოს; არაზნეობრივი ღირსების შრომათ კი ისეთი შრომა უნდა ჩაითვალოს, რომელიც ზიანს მიაყენებს მოყვასს. როგორი სუფთაც არ უნდა იყოს იგი გარეგნულად, მაინც ცნობილ უნდა იქნეს იგი მიუღებლად, ადამიანისათვის არასაკადრისად, მითუმეტეს განათლებულის, რომელიც თავის თავს ჭკვინად და კეთილშობილად სთვლის.
ჩვენ - ქრისტიანებმა უნდა ვიშრომოთ არამარტო საარსებო საშუალების მოაპოვებლად, როგორც შრომობს ყოველი უგუნური არსება, არამედ ზნეობრივი მოვალეობის შესასრულებლად, ვიცით რა, შრომა, - ეს ცხოვრების კანონია დღიდან ადამიანის არსებობისა, - ეს მოვალეობის შესრულებაა, რვთის ნებისყოფისადმი მორჩილებაა, სათნოება და სიკეთე ყველაფერზე უფრო მეტად დამაცირებელი ადამიანისათვის შრომიდან არიდება არის, უქმად, ანუ უსაქმოდ ჯდომა, ცუდაობა. ამიტომ მოგვიწოდებს მოციქული, რომ ყოველი წუთი, მოქმედებისათვის დანიშნული დროისა, მოვიმაროთ რამე სასარგებლოზე. ხოლო ვისაც არ უნდა, რომ რაიმე აკეთოს, ის ვერც ჭამს პურსა არსობისასა (2 თეს. 3, 11-12). საქმეთა შენტაგან გვაჩვენე სიბრძნე შენი და არა სიტყვახერხიანობით, ცრუ გრძნობით!
მოთმინებას, როგორც ყოველივე სიკეთეს, ადამიანი უნდა სწავლობდე, ეჩვეოდე. მოთმინება რომ მოიპოვო, არავითარი შრომა, მცირე იქნება იგი თუ დიდი, არ უნდა დატოვო, და არც არავითარი ძნელი მდგომარეობა ბოლომდე მიუყვანელი, თუ გინდა, რომ დასკვნით შედეგს მიაღწიო. ავიღოთ მაგალითისათვის ერთი ცვარი წყლისა, რომელიც თავისთავად სულ მცირემნიშვნელოვანი რამ არის. მაგრამ თუ იგი სიმაღლიდან განუწყვეტლად ერთსა და იმავე წერტილზე ეცემა, თუნდაც რომ იგი კლდე იყოს მას მაინც აუცილებლად გახვრეტს. სწორედ ასეთივე მნიშვნელოვანი მიღწევის მოქმედებას იჩენს ჭირსა შინა მყოფი მომთმენი ადამიანი.
განსაცდელში და საცთურში რომ არ ჩავარდეს ქრისტიანი ადამიანი, ამისათვის საჭიროა გონიერების მიმართვა ღირსეულ საგნებზე, და გულში კეთილმსახური გრძნობის აღძვრა ღვთისადმი ლოცვით.
უნდა მოიგონო მოთმინების მაგალითები წმინდა მოღვაწეების და პირველ რიგში თვით ქრისტე მაცხოვრისა. როდესაც წმინდანები ავადმყოფობას, ან სხვა რაიმე გასაჭირს განიცდიდნენ, იმას ისინი ისე განიცდიდნენ, იმას ისინი ისე უყურებდნენ, როგორც დიდ ღვთის მოწყალებას, ღვთისაგან დაშვებულს და ამიტომ უფრო სულისმარგებელს ყოველ თვითნებურ ღვაწლთან შედარებით. მოთმინება მეტად სახსნელია სულისათვის.
ამრიგად, საყვარელნო, ჩვენი საუბარი დავაბოლოოთ მოციქული პავლეს დარიგებით, რომელიც ყოველ მორწმუნე ქრისტეანს მიეკუთვნება: მოთმინებით ვრბოდეთ წინაგამზადებულსა მას ჩვენსა ღვაწლსა, და ცვხედვიდეთ სარწმუნოებისა ჩვენისა წინამძღვარს და სრულყოფის მოქმედს – იესოს, რომელმაც წინაგანმზადებულისა მის წილ სიხარულისა გამო, დაითმინა ჯვარი და მარჯვენით საყდართა ღვთისათა დასჯდა (ებრ. 12, 1-2). ამინ.