ციტატები
ციტატები სიბრძნე, გამონათქვამები, ამონარიდები
საქართველოს ისტორია ხილული და უხილავი ომების ისტორიაა! ხომ ხედავთ, ვერ ჩაკლეს ჩვენში ღმერთის სიყვარული, სწრაფვა თავისუფლებისა და სრულყოფილებისაკენ. დღეს ქართველობა ახალი ძალით დაიძრა ღმრთისაკენ. იწყება დიდი გამოღვიძება! საქართველო მსოფლიო დონის სულიერი აღმოჩენების წინა პერიოდშია. გამოაგნებელი ზოგადსაკაცობრიო მნიშვნელობის საიდუმლოებები გამომჟრავნდება საქართველოში. ღმერთი მსოფლიოს დაანახებს ქართველობის ნამდვილს ახეს და ეს მალე იქნება. ეს არ არის ლეგენდა - ეს სიმართლეა. ღმერთისაგან დაფარული უზარმაზარი ცოდნა, რომელიც საიდუმლოდ გადაეცემოდა წმ. ბერებს თაობიდან თაობაში და რომელსაც წიგნებში ვერ ამოიკითხვათ, მალე გაგვეხსნება. ამიტომ ცოცხალი წმინდანები უნდა ვეძებოთ. ნურავინ გეტყვით, რომ დღეს არ არიან დიდი ძალის, მადლისა და ცოდნის მატარებელი ადამიანები, მითუმეტეს ჩვენთან, საქართველოში. ისინი არიან და არიან საიდუმლოდ; ოღონდ საქმე ისაა, წმინდანის ამოცნობა თავად სიწმინდეს მოითხოვს. საქართველო წმინდანთა სამჭედლოა! მთელი მსოფლიოს კეთილი სისტემა ელოდება ქართველთა გამოსვლას. ეს იცის ბოროტმა სისტემამაც, ამიტომ არ გვანებებს თავს, როგორც სულიერად, ისე პოლიტიკურადაც. მაგრამ ფუჭია მათი შრომა, ვერ მოგვერევიან!.. ის, რაც ღვთისგან დაიგეგმა და წინასწარმეტყველებით გვეუწყა, ყოველივე აღსრულდება. ოღონდ დიდი შრომაა საჭირო. ეს შრომა ქართველებისაგან უდიდეს ძალისხმევესა და პასუხისმგებლობას მოითხოვს. არც სხვათა მიბაძვით და არც სხვების იმედად არაფერი გამოვა. ძნელია ქართველობა, მაგრამ აუცილებელი!..
მთავარი სულიერი განწმენდა ეკლესიიდან დაიწყება. როცა ერს ღმერთთან შუამავლად ღირსეული და წმინდა ადამიანები ეყოლება, ერი მეტად განმტკიცდება რწმენასა და სიყვარულში და წარმატებაც არ დააყოვნებს!
ომის ბედი ცაში წყდება. ომს ჯერ ბერები (სულიერ ღვაწლში დაბრძენებული) იგებენ - სულიერ ომს, მერე კი ხილული (პოლიტიკური) გამარჯვება მიწაზე ხდება. ჯერ წმიდანები ამარცხებენ ცოდვებსა და ბოროტებას, მერე კი ერი ღებულობს პოლიტიკურ დამოუკიდებლობას და დაიწყებს აღორძინებას.
საქართველო ყველა დაკარგულ მიწა-წყალს დაიბრუნებს! დაიმახსოვრეთ ეს!
თუ თავმდაბლობა და სიყვარული, უბრალოება და სიკეთე, მჭიდროდ არ იქნება შერწყმული ლოცვასთან, მაშინ თვით ლოცვას ან, უფრო სწორად, ლოცვის ნიღაბს, ძალზედ მცირედი სარგებელი ექნება. ამას ვამბობთ არამარტო ლოცვის, არამედ ყოველგვარი ღვაწლისა და შრომის მიმართ, რომლებიც სათნოებათა მოხვეჭის მიზნით აღესრულება: ქალწულების, მარხვის, მღვიძარების, ფსალმუნთგალობის, მსახურების, ნებისმიერი საქმიანობის მიმართ. ასე რომ, საკუთარ თავში თუ ვერ დავინახავთ სიყვარულის, მშვიდობის, სიხარულის, თვინიერების ნაყოფებს, და კიდევ დავამატებ, თავმდაბლობის, უბრალოების, გულწრფელობის, რწმენის, რამდენადაც საჭიროა, სულგრძელობის, მეგობრობის ნაყოფებს, მაშინ უსარგებლოდ გვიშრომია, რადგან შრომა, სწორედ, იმიტომ ვიტვირთეთ, ნაყოფები გვეგემა. ხოლო თუ სიყვარულის ნაყოფებს ვერ მოვიწვევთ, მაშინ ჩვენი შრომა უდავოდ ამაო ყოფილა. ასეთები არაფრით განსხვავდებიან იმ ხუთი სულელი ქალწულისაგან, რომლებიც სულიერი ზეთის, ანუ ზემოთ აღნიშნული სათნოებების უქონლობის გამო იწოდებიან სულელებად და სამეფო ქორწილის მიღმა აღმოჩნდნენ. მათ არაფერში გამოადგათ ქალწულების ღვაწლი. ვენახის გაშენებისას მთელი საზრუნავი და შრომა გამიზნულია ნაყოფის მოწევისაკენ, თუკი ნაყოფი არ მოიწევა, ყოველივე საქმიანობა ამაო აღმოჩნდება; ასევე, თუ საკუთარ თავში ვერ დავინახავთ სულის მოქმედების ნაყოფებს: სიყვარულს, მშვიდობას, სიხარულს და ყველა სხვას, მოციქულის მიერ ჩამოთვლილს (გალ. 5, 22), თუ ყოველგვარი ეჭვის გარეშე ვრ შევძლებთ მათ შეცნობას და სულით შეგრძნებას, მაშინ ფუჭი აღმოჩნდება ქალწულების, ლოცვის, ფსალმუნთგალობის, მარხვის და მღვიძარების ღვაწლი, რამეთუ აღნიშნული შრომები და ღვაწლი, სულიერიც და სხეულებრივიც, უნდა აღესრულებოდეს, როგორც ვთქვით, ნაყოფების მიღების იმედით; ხოლო სათნოებათა ნაყოფიერება ნიშნავს უხრწნელი სიამოვნებით სულიერ დატკბობას, რომელსაც სული წარმოშობს მართალთა და მდაბალთა გულებში და რომელიც ენით აღუწერელია. თუ ვინმე, აზრის სიმწირის გამო, თავის საქმიანობას და ღვაწლს ჩათვლის სულის ნაყოფებად, მას უნდა ვუთხრათ, რომ აშკარად იხიბლება, ტყუვდება და საკუთარ სულს სინამდვილეში უნაყოფოდ ტოვებს.
თემა: სიყვარული, ღვაწლი, უბრალოებაავტორი: წმ. თეოფანე დაყუდებული
წყარო: გონებრივი ღვაწლი. იესოს ლოცვის შესახებ
ბრძენი ვაჭარივით ივაჭრე და აგარაკი შეიძინე, სადაც დაფლულია საუნჯე
ცხონების ბრძოლით იბრძოლე. იფიქრე, რომ სიცოცხლე სარწმუნო არ არის, რომ ჩვენი მამებივით წარმავალნი, მსხემნი' და მწირნი ვართ, მოვედით, ვნახავთ და წავალთ. „რამეთუ მოიწია სიკუდილი, და ესე ყოველი მყის იავარყო"?. იბრძოლე, რომ მთელი სულით მოიძულო წარმავალი სიკეთე, ბრძენი ვაჭარივით ივაჭრე და აგარაკი შეიძინე, სადაც დაფლულია საუნჯე, ძვირფასი მარგალიტი. მიწა მოთხარე, მოძებნე ის და მადლით გამდიდრდები.
აგარაკი მონაზვნობაა და მან, ვინც ყველა თავისი ნებასურვილი, ზოგადი სიამე და თავისუფლება გაყიდა, აგარაკი შეიძინა და მიწა მოთხარა, ანუ მონაზვნობაში იშრომა, – ნუგეშინისმცემელი სულის მადლი იპოვა და ღვთის სიყვარულით და სასოებით გამდიდრდა.
ქრისტეს მიერ საყვარელნო დანო და ძმანო, მოთმინებას რომ ზნეობრივ ჩვენს ცხოვრებაში, განსაკუთრებით ჭირთა შინა ყოფნის დროს, დიადი მნიშვნელობა აქვს, ამაზე ჩვენ მიერ დღეს მოსმენილი სამოციქულო მეტყველებს, რომელიც ამბობს: ვიქადითცა ჭირთა შინა, უწყით, რამეთუ ჭირი მოთმინებასა შეიქმს, მოთმინება გამოცდილებასა, გამოცდილება სასოებასა: სასოება კი უფლისა არა შეარცხვინეს, როგორც ღვთის სიყვარულის გულთა შინა ჩვენთა სული წმიდითა მოფენა, რომელი იგი მოცემულ არს ჩვენდა (რომ. 5, 3-5).
ცოდვებთან ბრძოლაში და ჭირთა გადატანაში რომ ქრისტეანს მოთმინება ესაჭიროება, ეს ცხადია, მაგრამ ის რა გამოცდილებაა, რომელიც მოთმინებით მოიპოვება? ჰოი, ეს ისეთი დიდი გამოცდილებაა, ურომლისოდაც შეუძლებელია ზნეობრივი წარმატება. ა) ავიღოთ, მაგალითად, ჯერ ზნეობრივი ჩვევა: ჩვენ რომ თავისთავადი დაბრკოლებასთან ბრძოლას შევაჩვიოთ, ეს ჩვენთვის ერთბაშად მეტად სამძიმო და აუტანელია. ამიტომ გვიხდება მალე ხელის აშვება და საქმის მიტოვება. ამის გამო მოუთმენელი კაცი შრომას იწყებს, მაგარამ ვერ ამთავრებს. აქიდან, რა თქმა უნდა, ის ვერ5 ასწრებს ვერც დაწყებული შრომის გაცნობას, ვერც საკუთარი ძალის გამოცდას, და ვერც იმ დიდ სულიერ დატკბობას, რომელსაც ჩვენი სულიერი შინა “მე” განიცდის, როდესაც დაბრკოლებათა გადალახვის ბრძოლაში გამაგრდება. რაც შეეხება ზნეობრივ წარმატებას ჩვენი სულიერი ძალების განვითარებაში, ყოველივე ეს მოუთმენლისათვის სრულიად მიუწვდომელია. მაგალითად ბრძოლა სხვადასხვა საცთურის წინააღმდეგ? მოუთმენელი ადამიანი, თუ მას საცთური წარმოუდგება, რომელიც მისგან მოითხოვს მცნებათა აღსრულებიდან გადახვევას, სახელდობრ, ეკლესიაში წირვა-ლოცვაზე სიარულიდან არიდებას, დათმენას, უბიწოებას, სიმშვიდეს, სითავმდაბლეს, იგი მოთმინებას მიუჩვეველი, ადვილად ეთმობა მსგავს განცდებს, სუსტდება და სულიერად ეცემა. მას ვერ გადააქვს გასაჭირი, სივიწროვე, ხელმოკლეობა, იგი სასოწარკვეთილებას ეძლევა, ივიწყებს განგებულების ღმერთს, და თავის თავს დაღუპულად თვლის. ამასობაში, ქრისტეანი, მოთმინებაში გამოცდილ-გამობრძმედილი, მით უფრო მხნევდება ღვაწლმოსილებაში, რამდენადაც მეტი დაბრკოლება და საშიშროება იყრის თავს მის წინაშე. ის ამბობს მოციქულ პავლესთან ერთად: ყოველივეს ვძლევ ჩემი გამამაგრებელი იესო ქრისტესით.
დიდება ღმერთსა სრულმყოფელსა ყოვლისა კეთილისასა!
დიდი ისტორიული დღე გაგვითენდა. 26 მაისი სამუდამოდ და საშვილიშვილოდ დარჩება ფრიად მნიშვნელოვან დღედ. აღსრულდა ჩვენი უდიდესი ნატვრა, ჩვენ ნეტარხსენებულთა წინაპართა მუდმივი ლტოლვილება. ღმერთმა განუსველოს იმ თავდადებულ მამულიშვილებს, რომელთაც თავი შესწირეს სამშობლოს კეთილდღეობისთვის და თავგანწირულად იბრძოდნენ ჩვენი ქვეყნის განთავისუფლებისათვის. დიდი წვალების შემდეგ იშვა ჩვენი თავისუფლება, და ობლის კვერისავით გვიან გამოცხვა.
მადლობა ღმერთს! ასი წლის მონობის ბორკილი აეხსნა მრავალტანჯულ ქართველ ხალხს. ეს უდიდესი აქტი ერთხმად მიიღო ყველა წოდების ქართველმა, მიუხედავად პარტიებისა და რწმენისა. აღსრულდა მუდმივი ნატვრა საქართველოსი. 26 მაისს 5 საათზე გაისმა პირველი თავისუფალი სიტყვა თავისუფალ საქართველოში. მაგრამ ნუ დავივიწყებთ, რომ თავისუფლება და დამოუკიდებლობა გვაკისრებს დიდ ზრუნვას და დიდ მოქალაქეობრივ სიბრძენ-სიფხიზლეს თხულობს ჩვენგან.
ერთოებაში არის ძალა, და თუ ასეა, ეხლანდელი მომენტი მითუმეტეს მოითხოვს ყველასაგან ძმურ შეერთებას და შრომას.
თავისუფლება ის წმინდა და ტკბილი დესის ძუძუა, რომელმაც გამოგვზარდა ჩვენ და კაცად გვაქცია. როდესაც კაცს უბედურება თავზედ დაატყდება დაჰკარგავს მას, ველური კაცის ხარისხზედ ჩამოდის იგი. მონობისთანა მწარე ხვედრი დედამიწამ არ იცის. თავისუფლებას ბინა აქვს თავისუფალი კაცის გულში. იგი დამაგვირგვინებელია ჩვენი ცხოვრებისა. თავისუფლება ღმრთიური ნიჭია.
ჭეშმარიტი მამულიშვილი მოვალეა, თუ პოლიტიკური გარემოება მოითხოვს, იარაღით ხელში დაიცვას მამაცმა მამულიშვილმა მოპოებული თავისუფლება. "კაცი ჯაბანი რიტი სჯობს, ამბობს უკვდავი შოთა, დიაცსა ქსლისა მბეჭველსა და სჯობს სახელისა მოხვეჭა ყოველსა მოსახვეჭელსა".
მაშ, გაუმარჯოს დამოუკიდებელ საქართველოს!
გაუმარჯოს თავისუფალ ქართველ ხალხს!
გაუმარჯოს ყველა იმ ერებს, რომელნიც ჩვენთან ერთად იცხოვებენ თავისუფალ საქართველოში!
მიიღე ეს უძველესი ბაირაღი, რომელიც დიდი სიფრთხილით დაცული იყო ერთს ქართველ ოჯახში და რომელიც არაერთხელ ჩვენ წინაპართა ძლევამოსილი მოუტანიათ სამშობლოში, - გაუფრთხილდეთ მას, როგორც ეროვნულ სიწმინდეს.
ლოცვა კურთხევა და მადლი უფლისა ჩვენისა გიძღოდეთ და მარად ჰფარვიდეს ქართველ ერს. ამინ.
ანგელოზებმა ოფლი მე კი არა, ვირს შეუმშრალეს
წმინდა ანას სკიტის კათოლიკონის მახლობლად პატარა სახლი დგას, რომელსაც პატრიარქისას უწოდებენ. იქ ერთი პატრიარქი მოღვაწეობდა. მას კირილე ერქვა. საპატრიარქო საყდარი მიატოვა, წმინდა მთაზე მოვიდა და უბრალო მონაზონი გახდა. მამები ტვირთს ზურგით ეზიდებოდნენ. პატრიარქს კი ეუბნებოდნენ: „თქვენო ყოვლადუწმინდესობავ, მოხუცი ხარ და ფიზიკურ შრომას მიუჩვეველი. ერთ ვირს გიყიდით და შენთვის სამყოფი სანოვაგე მას აჰკიდე". მართლაც, უყიდეს და სკიტში იმ ვირით ადიოდა და ჩამოდიოდა.
ერთ დღეს, როცა პატრიარქი თავისი ვირით, ხოლო მამები ზურგზე მოკიდებული სურსათით აღმართს მიუყვებოდნენ, დასასვენებლად ჩამოსხდნენ. პატრიარქმა ჩათვლიმა და ძილ-ღვიძილში ღვთისმშობელი იხილა ანგელოზებთან ერთად.
მამებს, რომლებიც ტვირთს ზურგით ეზიდებოდნენ, ღვთისმშობელი წყალს თავისი ჭურჭლიდან ასმევდა, ხოლო ანგელოზები ოფლს მანდილით სწმენდდნენ.
გაოცებულმა პატრიარქმა დაინახა, რომ ოფლი მის ვირსაც შეუმშრალეს და ითხოვა – გევედრებით, მეც მომწმინდეთო. მაშინ ღვთისმშობელმა მიუგო: „მამაო, შენ არ ხარ გაოფლილი. ვირს კი ოფლი ჩამოსდის, ამიტომ მას მოვწმენდთ“. მაშინ გამოეღვიძა პატრიარქს და მამებს უთხრა: „წაიყვანეთ ვირი, რადგან მის გამო ბევრს მოვაკლდი: ღვთისმშობელმა და ანგელოზებმა ოფლი მე კი არა, მას შეუმშრალეს“. ამის შემდეგ თავის ტვირთს ისიც ზურგით ეზიდებოდა.
თემა: თავმდაბლობა, სასწაულები, შრომა, ღმრთისმშობელიავტორი: ბერი ეფრემ ფილოთეველი (არიზონელი)
წყარო: მამობრივი დარიგებანი
ღირსი დანიელის იგავი კაცთა საქმეების შესახებ
ერთ ბერს სენაკში ზეციდან ხმა მოესმა:
-მოდი, ადამიანთა საქმეებს გიჩვენებ.
ბერი გამოვიდა და მის წინაშე გამოცხადებულმა ანგელოზმა უჩვენა შეშის მჭრელი, რომელსაც მოჭრილი შეშა შეეკრა და მის ზურგზე მოკიდებას ცდილობდა, თუმცა ეს მის ძალებს აღემატებოდა. იმის ნაცვლად, რომ შეშა მოეკლო, მან კიდევ უფრო მეტი დაჭრა და ტვირთი მოიმატა, შემდეგ კი მის აწევას შეეცადა. რასაკვირველია, კვლავ ვერ შეძლო. ასე გამეორდა მრავალგზის.
მცირე მანძილის გავლის შემდეგ ანგელოზმა კვლავ უჩვენა ბერს მეორე კაცი, რომელიც ჭასთან იდგა, წყალს ხაპავდა და მეორე ჭურჭელში ასხამდა, რომელსაც წყალი გასდიოდა და კვლავ ჭაში ჩადიოდა.
გაოცებულმა ბერმა გზა განაგრძო. უეცრად დაინახა ეკლესია და ვიღაც ორი კაცი, რომლებიც ცხენებზე ისხდნენ და ხის მსხვილი გადანაჭერი კარის გარდიგარდმო ეჭირათ, თან მის ტაძარში შეტანას ცდილობდნენ. მაგრამ რამდენსაც არ ეცადნენ, მათი შრომა ამაო იყო, რამეთუ კუნძი კარის ფართობს ბევრად აღემატებოდა, კარის გასწვრივ შეშის შემობრუნება კი მათ არ სურდათ.
განმარტება:
შეშის მჭრელი არის ცოდვებში მცხოვრები კაცი, რომელიც სინანულის ნაცვლად განუწყვეტლივ ზრდის მათ რიცხვს. წყლის მხაპავი არის ის, ვინც, მრავალი სიკეთის აღსრულების მიუხედავად, თავის ცოდვებზე უარს მაინც არ ამბობს; ამიტომაც ვერ იღებს პატივს ღვთის რჩეულებთან ერთად. შეშის გადანაჭრის მზიდავი ორი კაცი კი არის ქველმოქმედი, მაგრამ ამაყი ადამიანი
თემა: ლოცვა, ავადმყოფობა, სნეულებაავტორი: არქიმანდრიტი რაფაელი (კარელინი)
წყარო: ღმერთთან მიახლების საიდუმლო
„რომ იცოდე, როგორ მწვავს ეგ შენი სკვნილი“
იყო ერთი მონაზონი, რომელიც ისეთ უდებებაში ჩავარდა, რომ ლოცვის კანონსაც აღარ ასრულებდა და ერისკენ იბრუნა პირი. ის თავის სამშობლოში, კეფალონიაში ჩავიდა, სადაც, როგორც ცნობილია, ბევრი ეშმაკეული ისწრაფვის წმინდა გერასიმესგან კურნების მისაღებად. რადგან თავის სამშობლოში მოხვდა, ეს მონაზონიც გაემართა წმინდანის თაყვანისსაცემად. გზაზე მას ეშმაკეული ქალი შეხვდა და უთხრა:
– იცი, რა გიჭირავს ხელში? საცოდავო, რომ იცოდე, რა გიჭირავს! რომ იცოდე, როგორ მწვავს ეგ შენი სკვნილი. შენ კი მხოლოდ ჩვევის გამო, უსარგებლოდ გიჭირავს ის!
მონაზონი სახტად დარჩა. ღვთისგან იყო, ეშმაკმა ეს რომ თქვა. ის გონს მოეგო, ღმერთმა გონება გაუნათა და საკუთარ თავს უთხრა:
– ხედავ, რას ჩავდივარ მე, უგუნური! ხელში უძლიერესი იარაღი მიჭირავს და ერთი ეშმაკის გასილაქებაც არ შემიძლია. გასილაქება კი არა, საითაც უნდა, იქით მიმათრევს დატყვევებულს. შეგცოდე, უფალო!
სინანულით მაშინვე თავისი მონასტრისკენ გაეშურა. იქ დაბრუნებულმა თავიდან დაიწყო გულმოდგინე შრომა და ისევ კეთილ საწყისს დაუბრუნდა. იმდენად წარემატა ლოცვასა და მონაზვნურ მოქალაქეობაში, რომ მრავალთათვის სანიმუშო გახდა. ამ ბერს მე, მდაბალიც, მოვესწარი. მისგან განუწყვეტლივ მხოლოდ ეს ისმოდა: „უფალო იესო ქრისტე, შემიწყალე მე!“ როცა რამეს ეტყოდი, ორი სიტყვით გპასუხობდა და მისი ბაგეები კვლავ ლოცვას უბრუნდებოდა, იმდენად იყო მიჩვეული და იმდენად შეეცვალა ის ლოცვას. წარმოგიდგენიათ, ლოცვისა და სკვნილის ღირსება მას თავად ეშმაკმა გამოუცხადა – რა თქმა უნდა, საკუთარი სურვილის გარეშე, უზენაესის მიუწვდომელი განგებულებით და ნებით!
თემა: იესოს ლოცვა, მონაზონთათვის, სიზარმაცე, უდებება, მცონარობაავტორი: ბერი ეფრემ ფილოთეველი (არიზონელი)
წყარო: მამობრივი დარიგებანი
იმისათვის, რომ განვიწმინდოთ, შრომაა საჭირო, შეიძლება საკუთარი სულიერი მდგომარეობის უწმინდურობის აღიარება შევძლოთ, მაგრამ ეს საკმარისი არ არის. თუ მაცდურის ზრახვებს არ შევიწყნარებთ, თუ თავადაც მზაკვრობას არ განვიზრახავთ და ყოველივე იმის მიმართ, რასაც გვეუბნებიან, ან - რასაც ვხედავთ, კეთილ ზრახვებს ავამუშავებთ, მაშინ გონება და გული განიწმინდება. რა თქმა უნდა, თავისი მზაკვრული "დეპეშების" გამოგზავნას მაცდური არ შეწყვეტს, ეშმაკის საცდურის ისრები იმ შემთხვევაშიც კი არ შეწყვეტენ ზუზუნს, თუ სრულიად გავთავისუფლდებით საკუთარი ზრახვებისაგან, მაგრამ, გულგანწმენდილებს ეშმაკის ბრძოლა ვეღარაფერს დაგვაკლებს.